Guest writer
PL Liandinga
GRAPE WINE SIAM PHAL LOH THU
Mizoram sorkar chuan Champhai leh Hnahlan a Grape Wine an siam chu a khap dawn ni awm takin a lang thei a. Grape chingtu helai biala awm te tan chuan a thlaphanthlak ngawt ang. Ralkhat atang pawhin an dinhmun tur kan han ngaihtuahpui a, phur tak leh beiseina nena kha leh chen an lo beih tawh, harsatna tam tak pal tlang a an Grape Wine siam chhuah te sorkarin a khapsak a nih chuan Grape huana feh thin khan eizawnna thar an han dap tur chu kan lainat lo thei lova. Lainatna mai bakah Mizoram kut hnathawktute dinhmun kan thlir pawhin fel theiin kan hre lo a ni.
Sorkar hian Kohhran leh NGO te hi eng engah emaw a rawn thin a. Tha viau a a lan laiin thil tha pawh hian hmai lehlam a neih chang a awm thei thin. A rawna rawn takah chuan kohhran hruaitu aiawh tan chuan, 'Keini chuan tha kan ti lo,' tih hi an sawi tur awm tak a ni ve thei a. Mahse kohhran hruaitu zingah pawh Grape Wine kuthnathawktute hmakhaw thlir tak maia ngawih chuh duh an awm ngeiin a rinawm. 'Kohhranin an duh lo,' ti lem lo, 'Kan rawn dawn lo,' ti lem lova kaldan awm se a tha hle tur kha a nia. Kan awm mai mai hi mi hnenah, 'Ka hmel hi a tha em?' va ti sek sek ila min chhanna apiang chu lawm nan leh lawm loh nan hmang zui bawk si ila a buaithlak ngawt ang. Kohhran tana ngawihna hun remchang siam tum tura ngaih sorkar khan tawng chhuah ngei ngai turin a rawn ta tlat a ni te pawh a tih theih ang.
Sorkar hian mipuite hi kan ram leilung atanga thil thar chhuah nei turin min duh a, hun hrang hrangah mipuite hi chumi lam hawi zawng chuan a fuih a, a tanpui thin bawk. Tu sorkar pawh lo ding se chu lo chu mipuite tam ber tan intodelhna dang a awm thei lo. Chuti chung chuan sorkarin a fuih a, a tanpui a, a sihhmuh ngat ngat chungin kan rama thil thar chhuah theih hi kan hlawkpui lo fova, bei ngar ngartu kut hnathawktu kan tlachham fo thin. Entir nan Tung te, Jatropha te, Brandisii te, Sapthei te, chumi hmain a hming hriat loh raw chi te pawh kan sem teuh tawh bawk a. Chung zingah chuan Grape chingtute pawh hi sorkarin a lo tanpui tawhin loan te pawh an la nghe nghe.
Grape chingtute tan chuan an thiltih hi kum kal ta zawng zawngah khan sorkarin a phurpuiin an thiltihah hlawhtling turin a duh ni ngeia ngaih loh theih loh a ni. Chuti a nih chuan tuna sorkarin Grape Wine khap a tum leh hi chu an tan hrilhaithlak tak tur a ni a. Grape Wine khap lo tur hian a chingtu lam chuan theihtawpa beih hi an tihtur niin a lang. Chuti ni se tunhma atanga sorkarin a lo fuihna leh a lo phurpuina te leh a tanpuina te ngaihtuahin sorkar hian khap ta tak tak se, Grape chingtute hi Court lamah zualko ta se sorkar hian a hneh ang em? A hneh berah pawh an eizawnna thlakna tur dap nan sum tam tak a sen mai te hi a ngaih a rinawm rum rum zawk.
Wine hi in chiam chuan a ruih ve theih tih vanga hetia siam chhuah phal loh a'n ni ta tur hian kut hnathawka eizawngtu tam tak, a hma zawnga kan hmuh mawh lem loh leh mi state lamah pawh an hmuh mawh lem loh kha heti hian chhungkaw tam tak eizawnna chhu chatin khapsak kan han tum ta a. Hah takin beiseina nen kum engemawzat an lo bei tawh a, hetia Wine an siam chhuak chung pawh hian an thawhrim rah tel tura an duhkhawp an la ngah awm loh tehlul nen, hetia khapsak an nih dawn takah chuan an tan vanpui a chim a ni ngawt dawnin a lang a. Thinrim te pawh thinrimthlak thei tak tur a ni. 'E he, heti hi a nih chuan eizawnna dang, pakaina awlsam deuh kan zawn a ngai ta zu nia le,' tiin Grape Wine aia kan duh loh thil te pawh ti ta sela engnge kan sawi leh tak ang?
Grape chingtute hian an ram tha zawng zawng chu kum engemawzat Grape chin nan an lo hmang tawh a, ching lo turin kan ti ngai hauh lova. Grape sawrna khawl an din chhung pawh a rei tehreng nen engtin mah ti lovin kan en a. Tunah kan khapsak a nih chuan Grape chinna hmun hi eng hmunah emaw a lehlin thut theih em? Lo theih ta lo se engtinnge ei an zawn tak ang? Grape Wine siam hrim hrim hi kan phal lova, kan duh lo a nih chuan hman atang khan sorkarin anmahni tiphur thei tur zawngin engmah tih loh tur a ni a; chutih a hnekin an bansan theih nan thu te chhuah a, anmahni te biak a, an eizawnna hi zawi zawia herh kawisak lo tumpui daih tawh awm tak a ni a. Chutiang bawkin Kohhran leh Tlawmngai Pawl dangte pawhin kan duh loh thu hi au chhuahpui awm tak a ni. Hetia vawilehkhata khapsak tur anga ngaih theih a kan han awm hi chu a saptawng takin a 'fair' chiah lo kan ti thei ang.
Keima mimal chuan kut hnathawktute thawhrim rah a nih vang te, Grape Wine hi zu anga ruih nana hmang tur chuan in tam a ngaih em avang te leh mi state pawhin heti em em a an ngaimawh loh avang te hian khap turah ka ngai lo. Wine ni na na na, kan mit a kham a, kan sakhuana khawih buai pha dawna kan hriat tlat bawk si chuan sacrament atan te hian sem lo ila. Heti khawpa ngaimawh tur thil ni si chu ngaihtuah that a ngaih hmel ngawtin a lang.