Guest writer
PL Liandinga
CHENG NUAI THUM SEM LOH TUR THU
Mizoram thalai, zaa sawmkua chuan Pu Zoramthanga, Mizoram Chief Minister-in, 'Cheng nuaithum aia tlem lo kan sem dawn.... NLUP dawng tawh zawng zawng pawhin in dawng vek ang,' ti a inthlan hmaa a sawina video kha kan en vekin a rinawm a. Thusawi dang karlaka awlsam taka a sawi liam tel ve emaw, ngaih sual theih deuh reuhva a sawi emaw ni lovin, Mizo tawng chiang lelh lawlh, muang fan tak leh ban phar meuhva a sawi kha a ni a. Kha thusawi kha a chiang em mai a, fiamthu nan pawh hman chi a ni lo zawk - a hre tawh hlir kan nih avangin mi hriat tawh sa sawi ang deuh a ni a, a sawi chhawngtu tan pawh fiamthu thiam lo chan pawh chan a awl viau ang.
Mi tam takin pawisa sem hrim hrim hi thil tihchi loh tak niin kan hria a, kalphung tha lo leh dik lo, inzirtir chi loh leh intihhmuh chi loh, inthlan dawn lek phei chuan inzawrhna atana thil tha lo tak a ni tih kan rin avangin nuai thum a ni emaw, ni lo emaw, pawisa sem hi tha kan ti lo a. Inthlan dawna inzawrh nana hmanah phei chuan a tha lo lehzual. MNF Party mi leh sa zinga mi pangngai leh keini aia hawi zau leh thil tha ngaihtuah te pawhin pawisa fai sem hrim hrim hi tha an ti hauhvin a rinawm lova, mahse hetiang thilah hian kan pawl te thiltih a nih chuan a lang a mawi takngial pawhin tha kan tih loh thu pawh kan sawi lang duh thin lo. Hei tak mai hi 'Mi tha ngawi reng te hian pawi an sawi,' an lo tih thin chu ni awm tak a ni.
Intodelh nana pawisa sem lam hi kan hriat ngai loh leh khawvel hmundanga an tih ngai loh a ni a, a pawisa a zawnga hetia insawi hmuh a, pawisa bituk fel tak neia intiam anga ngaih loh theih lohva kan han ti kha tha lo kan ti em em a. Mizo mipuiten kan sorkar chu eng pawl (Party) siam sorkar pawh lo ni se pawisa fai sem ching anga kan ngai tur hi a dik lo kan ti a.
Chuti a nih lai chuan khati khawpa chiang a sawi tawh hnuah 'Cheng sing nga/sing ruk vel' an han ti leh a. Nuai thum atang chuan a hniam ta raih raih hle mai a. A sawitu hi chu eng pawh lo ni se Mizo mipui hi kan zahawm lo ta hlein a lang a. Khatianga tihkhum tawk kha kan lo ni reng ni awm hial a ni. Hetianga pawisa an sem emaw, sem an tum emaw hian an pawisa an sem awzawng lova, mipui chanai, mipui pawisa awmsa (sorkar pawisa) bak sem tur an nei lova. Kan vaiin lo chang ta vek pawh ni ila a nghawng chhuah tur chu inzirtirna tha lo tak a ni phawt a. Chu lo lehah chuan pawisa hlutna a tlahniam thut dawn tihna mai a ni.
A pawisa zah chu eng pawh lo ni se, kan Chief Minister, nuai thum aia tlem lo an sem tur thu sawitu chuan mipui zawng zawng hnena sem thu awzawng sawi ta lovin, 'Unit ten a dawng tur han thlang ula, pawl dang chu thlan loh nachang in hriat ka ring,' tih thu kha mipui hriatah, Kolasib-ah a'n sawi leh ta zel a. Inthlan hmaa kha thu a sawi lai khan, 'MNF Party mi leh sa hnenah chauh kan sem ang,' a ti hauh lova, 'NLUP dawng tawh zawng zawng,' a ti hial zawk a ni. NLUP chu Congress Party Scheme a nih avangin a dawngtu tam ber chu Congress an ni tih pawh kan hria. Chutianga inthlan hmaa sawi siin an sorkar tawp dawnah MNF Party mi lo zawng chu a'n hnawl leh ta hmak mai a. Hetiang hi chu a dik lo hle a ni.
SEDP pawisa hi MNF ta a ni reng reng lova, Mizoram sorkar pawisa a ni a, mipui pawisa a ni a, an sem a nih hlauh pawhin dik tak leh tha tak, an sem chin rau rauvah fel tak leh hleih nei lova sem tur an nih laia a engamah hmaa hleih nei saa sem an han tum ta mai hi rorelna dik leh rorelna fel a ni lo. 'MNF Party mi leh sa hnenah chauh pe rawh u,' ti ang tiat chiah mai a Chief Minister meuhvin a han sawi chhuak ta hi chu a zahthlak a, a intham lohthlak a, eng ti zawng pawha ngaihtuahin thiltih dan tha leh dik zawng zawng a bawhchhe vek a ni. Mizo mipui min zah lova, sorkar hruaitu anga a sawi loh tur a sawi a, sorkar pawisa hman dan a bawhchhia a. Kha thu kha PIL thehluh ngeina tur thu tling a ni. Sorkarna chelhtuin eng vangin nge Party nihna hmanga mipui min thliar? Hetiang thu hi kan ngawih bopui mai chuan Mizote hi kan thangtlawm lutuk dawn.
Hetiang em em a mipui zah lo ram hruaitu kan han nei ta leh hetiang rilru pu kan han nei ta hi chu Mizote hi kan vanduai hle zawng a ni. A dawngtute hi kawng hrang hrangin an thikawm lo kan ti thei ang a, mahse a lang a pauva hetia Mizoram Chief Minister berin a sawi a, an Party mite vantlang hriata a hrilh ta mai hian kan Mizoram politics hniamzia leh Mizo mipui kan zahawm lohzia a hril a ni.
Pawisa sem hi an sawi rik tantirh atangin tha kan ti lo hrim hrim a, a thlawn angrenga pawisa sem hi din chhuahna tur inkawhhmuhna pawh niin kan hre thei lo. Chuta hnuhmanah sorkar pawisa a nih angin sorkar hnathawkte ruahman tur leh sem tur a ni a. A dawngtu tur thlangtu pawh sorkar hnathawkte an ni. Political Party chu an inrawlh berah pawh a rukin an inrawlh thin a. Hetianga sorkar pawisa emaw, hamthatna emaw mipui hnena theh dawn hian a tehfung a awm ang a, chumi tehfung chhunga a phu ber ber leh a 'scheme'-in a dawng tura phu leh tlak a tih ber ber te chu sorkar hnathawkten an thlang tur a ni. Hetianga Party unit-in thlang tura a lang a pauva Chief Minister-in a ti ta mai hi Mizoram tan thil lungchhiatthlak tak a ni.