INTHLAN KAIHHNAWIH THIL

Inthlan hmain vawi­thum chauh thu ziahna hun ka nei ta a. Inthlan thu-hla hlir pawh ziak ila a sual lovang chu maw.

Kan inthlan nung­chang ṭhenkhat hi chu siamṭhat theih se a duhawm ngawt mai. Kan nungchang langsar leh ngaihsanawm lem lo tak pakhat chu : Tha chu ka ti, mahse an tling zo dawn chuang si lova, tih hi a ni ve ngei ang.

Mihring puitlingin a chhia leh tha hriatna thiang tak a hman theih nan inthlannaah na na na chuan zalen taka vote a thlak theih nan uluk em emin sorkarin ruahmanna a siam a, kan vote thlakna hriat theih hauh loh turin ruahmanna tha tak an siam a. Chutah pawh mahni duhnaa thlak thei lo khawpa rilru dawihzep leh rilru mumal lo kan la pu ta fo niin a ngaih theih.

Fiamthu pakhatah khan, “Ani hi zawng, a zakzum khawp a, a rilru a thlak dawn pawhin tukverh puanzar te a’n zar phui te te phawt thin a....” tih a awm a. Chutiang deuh hlek chuan mahni duhthlanna dik tak pawh hmang ngam mang lo khawpa mihring dawihzep, mi pangngai ang thlapa inngai lawi si hi kan kat nuai nuai ta mai awm mang e a tih theih.

Hnam puitling chu an naupang chen hian an eizawnna turah te, ram rorel danah te leh thil chi hrang hrangah hian ngaihdan nei tak an ni nual hlawm a. Inkhel an en a, an tan zawng te an tan dan kalphung leh anmahni rilru te pawh naupang te te hian fel angreng tak tak hian an sawi thei a. Keini Mizo ve chu tlangval tam tak leh puitling pawh hian kawng hrang hrangah ngaihdan fumfe hi kan nei lo em em mai a, ‘Ka hre chuang nang,’ ti ta mai hi kan tam viau. Mihring hian ngaihtuah kan neih loh poh leh kan mawl chu a lo ni mai thin. Ka pu Dengchhuana (Sangzuala Pa) khan a sawi fo thin a, “Tuikuk te hi chuan, ‘Vawiin chu ka pem ang nge changel hnah ka la ang aw,’ hi an ti veng veng mai a ni,” a ti a. Thil intiat lo lutuk kha an sawi pawlh tlat a, in leh lo leh chhungkua an ngaihtuah dan kha a pawnlang tih a hriat a ni. Chutiang deuh chuan ram roreltu thlanna kawnga ngaihdan nei fumfe lo lutuk mihring kan tam lutuk te, kan dawihzep ta tlat te hi kan tuar hlein a lang.

Ram hruaitute chu eng pawl ami pawh mi fel pangngai tak vek turah lo ngai ta ila, eng angin nge hruai an tum tih hi thu lian tak leh ram changkanga an ngaihtuah nasat ber a ni. Sapho hi zalen leh hmeichhiat mipat kawngah pawh phal zau leh dar huau angin kan ngai a. Biak-In te pawh khar zawih zawih a, inkhawm tur pawh awm mang lo tein kan lo hria a. A dikna pawh a awm ang. Mahse Donald Trump leh Hillary Clinton-i an han inkhin meuh chuan mipa leh mipa inkawp te, hmeichhia leh hmeichhe inkawp te tha titu Hillary Clinton-i chu tling tura ngaih vek a nih hnuin an theh thla thuai mai a ni. American-ho chu thuk takah an lo la Christian hle ni te pawhin a ngaih theih bawk. Eng pawh ni se Donald Trump-a nungchang leh thildang chu ngaina vak lo pawh ni se, a kalphung zawk kha an duhdan niin a lang. A lehlam zawnga ngaihtuah chuan Hillary Clinton-i thil kalpui tumdan ni a an hriat kha an duh lo a ni.

Puitling, vote thlak rual tawhin mi vote-na tam ber ni a kan hriat thlithlai zuk zuk chunga vote thlak kan tum rilru hi mihring nihphung pakhat chu ni ve tehmeuh mah se a fuh chiah lo. Mihring dawihzep lutuk hi chu tanpui hleih theih pawh an ni lova, khai chhuah pawh an khirh duh khawp mai. Hemi hria hian kan Political Party tam takin tam anga inlantir ringawt hi an buaipui a, inthlan zawh hnua an thutiam bawhzui te leh mipui tana tha tur ngaihtuah te an ngaihthah phah fo thin. Tam anga inlantir peih avanga tling ta nafam chuan thil tha leh mipui tana chhenfakawm tak tak thil ngaihtuah ta lem lo pawh ni se kan inhmeh tawk ving veng viau a ni.

An sawi danin Aizawl veng pakhatah hian mi pakhat chuan inthlan dawnin thu a sawi a. Eng eng emaw a sawi hnu chuan mi pakhat a lo ding chhuak a, ‘I thusawi kha kan awih tawh lo. Hmanah chutiang khatiang chu kan ti ang tiin min tiam a. Chumi avang chuan a tanpui pawh kan tanpui che a, mahse i ti leh miah si lova, i thusawi kan ngaithla peih tawh lo,’ tiin mipui hmaah a chhuahchhal e an ti a. He thu hi tak tak nge dawt ka hre lova, mi thin tihnat tum vanga sawi ka ni lova, mahse chutiang chu ti thei ve zat zat ila a lawmawm viauin ka ring. Vote duh vanga thil tih theih loh pui pui tur intiamkhum vak vak te hi kei chu ka ngaithiam mang hauh lova. Kan intiam chin erawh tih ngei tum turah ka ngai bawk. Intiam hrim hrim hi a hrisel lo angreng khawp a, intiam zung zung mai hi chuan an thutiam an bawhchhe duh bik tih hi chu thil hriat sa a ni. Thenkhat sawi dan chuan mi thenkhat chuan police a inthun te an intiam a ni awm a. A sawi uar deuh phei chuan mi thenkhat intiamna hi chu hnaruak pawhin a daih tawh lovang te an ti bawk. Thil chi hrang hrang han intiam chiam a, mimal hnena thil tiam mai te hi chu a tihchi loh hlein ka hre bawk. Police a thun tur chuan Home Minister an nih ve deuh te pawh a ngai ang a, Sericulture Minister-in police a tu emaw thun tum ngawt te chu a fuh vak lovang. Khawngaihna avangin pakhat te chu lo nem lut thei ta hram pawh ni se pali panga dah luh tum ngawt mai te chu a kawngkal lo viauin a lang. A thuhrimin thutiam ching tak hi chuan bawhchhiat an pawisa lo tlangpui a, mi puitling zia a ni lem lovin a lang.

Kan inthlan nungchang zinga tha lo angreng deuh pakhat chu pawisa nena kan inhne hnaivai lutuk hi a ni. Thianghlim taka pawisa sen tur nei te chu a tlin pawh an tling duh deuh a nih pawhin a tihngaihna vak a awm lo. Mahse mimal hnena pawisa inpek emaw, vote hralhna ang chi a ngaih theih a pawisa avanga tlin te hi keini Kristian ramah chuan awm hauh lo se a va duhawm em. Pawisa ngah ngawr ngawr emaw, dik taka hman tur neih emaw chu sual a ni lo, mahse dan phal loh chin leh mimal emaw, a huho emawa inleina ang lam chi hi chu a tha lo ngawt a ni.

Kan inthlan nungchang hi a dik loh chuan mi dik kan thlang chhuak lovang a, mi dik kan thlan chhuah loh chuan kan tuar ngei ang.