Guest writer
PL Liandinga
A TAWP LAM ATAN
Vawiin bakah chuan inthlan chungchang hi ziah a rem tawh lo maithei a. Kan ziah leh pawhin result lam nen kan ziah pawlh tawh maithei. Inthlan chungchang ni lo han ziak dawn ila inthlahrunawm khawpin a boruakin min chenchilh a, thudang a leng meuh lo.
Mizorama Political Party zawng zawng (ti ila kan tisual em lovang chu) hian BJP thawhpuitu nih hi hlauh tak tein an hlau ngawih ngawih niin a lang a. Kan inpuhna leh kan inbeihna tam tak chu, ‘BJP nen an thawkdun,’ tih te, ‘BJP nen thawhhona engmah kan nei lo,’ tih te, ‘Inthlan zawhah thawhho an tum,’ tih te a ni nuai nuai mai a. Chuti taka midangin an thinhrik BJP-ah chuan Mizo Kristian anga inchhal thenkhat an in-candidate ve mek bawk a. Heti taka pawl dangin an zawmpui emaw, anmahni avanga hamthatna hmuh tum anga lan emaw an hlauh si chuan BJP a in-candidate te hi chu Mizo Kristian zingah inthlahrung ve tur ni awm takin an lang thei. Amaherawhchu kan tawng tu huatthu suhah mi thenkhat hi chu zah leh hlauh tehchiam nei lo te pawh a awm ve theih a. Han ngaihtuah vang vang a thil zahthlak deuh taka mi pangngaiin an ngaih hi ngam serh sawrh a han tih a, miin khin ena an en loh avanga kan tha en zui tak mai a awm nual thei ang.
BJP thawhpui tura an puh te chuan an pha zat zat a. BJP thawhpui hauh lo leh inthlan hnuah pawh BJP nena thawkdun hauh lo tur angin an insawi vek mai. MNF hotu ber Pu Zoramthanga chhanna bawk a danglam leh : ‘BJP nen hian in thawkho ang em?’ tih zawhna kha, ‘I nupui dam lai rengin miin ‘I nupui hi thi se Pi Liani nge i duh ang Pi Thangi?’ tiin min zawt se nupuite dam lai renga chutiang han inzawh chu chhan chi pawh a ni lova, ka nupui chu thi se pawh ka ti hek lo,’ ti angreng khan a sawi kual duah a. An zawhna tak kha a chhang ta reng reng lo ni mai pekin kan lo hria a. ‘Thawkho lova, kan thawkho dawn lo,’ tih mai kha a harsa viau ni ngei tur zawng a ni.
Keima mimal chhungkhat lainate hi chu BJP-ah chuan tel lo thei hram se ka duh hle a. BJP a an tel avanga nakin lamah thinhrik an hlawh emaw, miin an lo endawng ta deuh emaw, an lo en tleu ta deuh emaw a nih pawhin an tawrh ve tur rengah ka ngai mai awm e. Chuvangin ka chhungte, he chanchinbu chhiar phak hi chu BJP-ah chuan lo tel lo hram turin he ka thuziak hmang hian ka ngen duh a ni. Han ngaihtuah vang vang hian BJP thil tum laimu tak anga an sawi, sakhaw zalenna tihbo hi a tak tak a lo nih hlauh chuan nikhaw rei hnuah kohhran pawi sawitu chan te pawh a la chan theih dawnin ka hria. Internet lam aṭanga ka hriat theih dan chuan BJP leh RSS hi inkawp tlat, BJP chu RSS note angin an sawi zel a. RSS chu kan Missionary te tiduhdah mektu leh India rama Hindu lalram tluantling, sakhaw dang zawng zawng aia Hindu sakhua chawisan tumtu an ni tih pawh a hriat theih. Chuti a nih chuan kan chhungte tel ve nan he BJP hi chu ka duh lo a ni.
An thiltum lian ber, India rama MP tam tak neih a, BJP MP an tam tawk ta maw tihah kan India danpuia sakhaw zalenna ‘Secular State’ tih phar thlak a, Hindu chawisan an tum hi a hlawhtlin hun a lo thlen hlauh chuan vawiina BJP lo phurpuitu nih hi thlah te thlenga inthinhrikna tur thil a ni. Ram tam tak hian politics thilah tihsual a lo nei tawh a, chung zingah chuan sakhaw zalenna tihbo hi a thleng tak tak palh a nih vaih chuan a pawidan tur hi suangtuah thiam phak loh a ni. YMA inthlannaa Campaign kan chin tantirh lai kha a hrechiang bertu zing ami ka ni ve a, kha thil kha YMA-in chin thanah a neih ang tih hlauvin pawi ka ti ngawih ngawih a. Mahse vanneihthlak takin a mihring kan inthlak kual a, a reh leh titih ta mai a. A lawmawm ngawt mai. Sakhuana thil hi chu YMA inthlan Campaign tih vel ai chuan pawi ril tak tur a ni tih hria ila a duhawm hle.
Mizorama BJP tundin an tum vanga an thilphal lai leh an sawi hahdam laia fimkhur nachang hre lova lo phurpuitu nih hi ka thil duh loh leh chhungte tih atan pawh ka duh loh thil a ni. BJP sorkar hian keini ang Mizoram te ang State te tak te chu Development Fund te leh hmasawnna ruhrel hrang hrang chuan min thuam tha thei tehmeuh ang tih ka ring a. Kan kalkawng zawng zawng pawh tuna an siam let thuma chhah hian an siam mai thei ang tih ka ring. Mahse kan sakhua ber a chhungril aṭanga kan kar phawh chu a dik theiin ka ring lova, kan hnam zia (culture) pawh humhim a tul.
Hnam dang thian thenkhat, Pathian awm ring lo, mi tha deuh deuh ka nei a. An felin an tha em em a, Mizo tam takin kan tluk loh an ni a, rawngbawlna thuah pawh mihring puite rawngbawltu atan chuan an tha nangiang mai. Mahse Pathian rinna leh sakhua lai takah hian anni awm anga awm chu ka duh hauh lova, an awmdan atana tha viau a ka hriatsak chu ka awm ve dan atan chuan ka duh miah lo. Kan inah ka lo mikhual a, an inah ka thleng ve bawk a, an lakah inthlahrunna engmah ka nei lo. Anmahni pawh ka ngaisang bawk. Mahse Pathian awm ring lo mi nih chu ka duh lova, sakhuana thua anmahni anga awm chu ka duh lo. Chakma te, Tuikuk te, kan rama hnamdang te hian BJP chu lo zawm ve se mak ka ti lova, mahse Mizo Kristian pangngai, Sunday School kal thin, Kristian nih tawh hnu pawha pianthar la ngaia inhriain BJP a vawn a, BJP a nih erawh chuan ka ngaihdan chu a dang daih a ni.
Hun lo kalin BJP hian Kristian an tiduhdah tawh dawn lo ngei tih thuah chian ni te lo her chhuak sela, BJP hian Kristian te hi Hindu culture leh Hindu sakhua min vawntir an tum hauh lo tih te chiang taka hriat hun a awm a nih chuan thudang. Tun dinhmunah chuan lehkha thiam tak leh mi pangngai tak pawh ni se BJP han vuan chat duh tawh hi chuan kan Kristianna hi engah teh vak ngai lovin sum a awm dawn phawt chuan a sakhua chu a dahtha duh tihnaah ka ngai a. Chuti a nih loh chuan BJP hi ka lo hrechiang lo tawp a ni ang a. BJP leh RSS inkungkaihdan internet lama kan hmuh te hi a lo dik lo tih min hrilhfiah thei an awm chuan ka ngaihdan hi ka thlak thei mahna. Ka vai thian, mi changkang leh chinchang hria, Mizo duhsaktu tak tak ten Mizorama BJP a ding thei hi mak an ti em em a ni. Chu chauh ni lovin Missionary te, vairam ril deuhva BJP hmalakna thenkhat lo hmu tawh te chuan BJP hi keini Mizo Kristian te awm vena turah an ngai lo.