KAN PAWISA HMAN DAN

Sorkar kum, March thla a lo tawp leh dawn ta a. Tunhma ang khan March thla tawpah kan sorkar pisa te hi la buai chum chum tak maw. Tunhnuah chuan chutiang chu a ni tawh meuh pawhin ka ring lova, kan pawisa kalhmang te pawh a danglam ve deuh tawh niin ka hria a, ka hre dik emaw. Thenkhat phei chuan tunhma kha chuan March thla hi bawhchhiat thla ti tein hming an vuah fiam a. Sorkar hnathawk, kohhran lama inhmang tak tak te pawh hian March thla a lo thlen meuh chuan pawisa hi engemaw ti takin an rut tawk tawk mai a. Kurung lipuia pawisa pilbo mai tur, theih ang anga hnuk chhuak hram hram thin ang maiin sorkar pawisa kha hman zawh kan tum thin. Chutih karah chuan dik leh dik lo te, mawi leh mawi lo te, inkhapna leh dan zawmna lam chu a awm hlei thei vak lo a nih ngai kha. Kha nungchang kha kan la keng zel em tih ka hre ta lo. Eng pawh ni se sorkar pisain kan chhiatpui ber pakhat chu March thla tawpa pawisa hman zawh ngei ngei tur a awm ta tlat thin kha a ni a, chutah chuan kan rinawmna te, kan dikna te chu pawisa lakah chuan a tlawm rawk rawk thin a nih kha. Tunah chuan sorkar pawisa leklam dan kalhmang a danglam tawh ang a, hetiang March thla tawp buaina hi a awm tawh lo mai thei. Mahse kan ram hruaitute zinga thenkhat hi chuan an theih ang ang hi an pawt thla duh mai dawn a rinna kan nei lian hle a. Anmahni lah an zak miah lo ni te pawhin a lang a. Hetiang hi sorkar (Ministry) hrang hrangah hian an awm ziah lehnghal a. March thla tawpa kan sorkar hnathawk thenkhat khawsak dan chu hetiang (sorkarna fawng vuantu thenkhat khawsak dan) hi a ni deuh reng mai ni te pawhin a lang. Rinawm tura khun khan taka chhechhamtuten hetiang an han ti hi chu an demawm tih mai lo chu sawi tur dang tehchiam a awm lo.

Pawisa chungchanga thil manganthlak tak mai dang pakhat chu kan Party rilru hi a ni. Kan political party te hian nihna emaw, thuneihna an han chan chiah hian rawngbawlna rilru dahthain sum tuak nana Party a inhmang ang maia awm an ching a. Party hna a nih tawh hrim hrim chuan pawisa thilah kan za thei lo em em a, Party-ah pawh ruling Party Unit chu endik thiang lo ang deuhthawin kan ngai ta fur mai a. Ruling Party an nih loh pawhin Unit hnathawh hrim hrim endik chu kan inthlahrung em em a. Dan leh hrai leh hnathawh dan kalphung zawng zawng bawhchhiat theihna bawm niin kan Party hi kan ngai ta ni berin a lang a. He kan rilru sukthlek hi a manganthlak ngawt mai. Tunlaia tawngkam lar tak, 'That loh theihna bawm,' kan tih letling chiah mai hian Party hna hi chu, 'That theih lohna hna,' ang deuhva ngai pawh lo awm se thil mak a ni lovang. Party pakhat Block hruaitu pakhat chuan, 'Kan duh anga kan bill a tam theih loh chuan kan thil leina hi kan ziah puntir mai thin,' a ti tawl mai.

Mi pakhat chuan, 'Ka kawmthlang hi kawng zauh nan laih ka phal, mahse Party khawih chu ka phal lo,' a ti a. A sual vang ni lovin a hmain Party lamin an lo lai tawh a, 'Tha takin ti rawh u,' a ti chung chung khan an ti duh lova. Chuta tang chuan eng Party Unit mah a ring zo ta lo a ni. Kan Party Unit rilru tam tak hi chu inhlawhfa rilru rethei tak si, mahse chapo ve al lawi si ang deuh te hi a ni lo'm ni ka ti thin. Mahni awmna khawtlang ngeiah pawh thil chhia leh tlo lo tak mai hnutchhiah hreh hauh lo mai chu sawi loh, zak chuang miah si lo, pawisa thilah chuan khua hmu hauh lo Unit hi hmuh tur an awm nual. Chutiang Unit tam tak mai chuan kan Mizoram hi kan luah a, kan pawisa hian hna a thawk tlem ta em em a. Thinrim tawngkhawng thenkhat chuan inthlahrung lo lekin an han sawichhia a; thenkhat lahin mahni intihzahawm loh hlau fahranin thu khuh deuh deuhvin mi zakthei lo chungchang hi dim deuh deuh leh chiang lo riai hian kan sawi bawk a.

Kan Mizoram sorkar hnuaia pawisa hian hna a thawk chau em em a. Chung chu a nawlpuiin kan tuar ngat ngat a, a pawt thla fuh deuh chuan an hlawkpui a, mahse rinawmna leh dikna leh taimakna te, hmangchang hriatna tha tak mai hmang tea neih a nih loh avangin a hlawkpui anga lang te pawhin an hmang thiam lo fova, a tam zawk chu an ding chhuak chuang lo. Thenkhat phei chuan an chhiat phah zui nual zawk. Leilung dan pangngai angin thawhrimna leh dikna nena hlawh chhuah lo hi chuan mal a sawm lo te pawh a ni ang. Mahse an mimal nun leh an nun kawng bumboh dan te chu keini sawi tur a awm lo.

Mimal dinhmun leh sorkar pawisa hmang dik lotute chungchang chu chuti chu lo ni se, a nawlpuia kan tawrhna leh kan changkan loh phahna hi a pawi ngawt mai. Mihring awmkhawm hi an fin tlan chuan an changkang mai a, an fin loh chuan an changkang lo mai a. A fing lo zingah chuan telin kan changkang lo ta tlat a. Khawvel hmasawnnain min han nuaiin sorkar laipui zarah pawisa hmangin thil han ti ve mah ila kan pawisa hmuh chhun chhun chu a hlawk lo zawngin kan hmang ta miau si a, hnam changkang te hmuh atan chuan kan hmasawnna chu naupang inkhualtelemna ang deuh a ni ta zel mai a. A pawi ngawt mai.

Kawng siamna tur senso te chipchiar takin kan Engineer ten an chhut chhuak ve dap a, in sakna tur senso awm thei ang zawng zawng chhut chhuakin kan han ti ve a. A pawisa mamawh tur ang kan lak fel vek hnuah a hna lam chu kan han ngaidam kual ta tak tak mai a! A hna ni lovin a thawktute zawk an hlawk zel a. Zohmun sikul siamtu tur te ang te khan a engamah an thawhtir hmain vawk an han talh ngawt mai a. Chuta tang chuan an hna chu a chhe chho ta zar zar a ni ang chu an sikul sak tur ber chuan a thatpui tam lo ngawt mai. A thawktu erawh chawplehchilhin an hlawk tih tunah pawh hian a hmuh nghal theih. Chu chu vawiina mi changkang tak anga inngaite khawvela thil thleng mek a ni.

Heng kan pawisa hman dan avang hian kan kalkawng a tha thei lova, heng avang hian kan sikul building a chhia a, heng avang hian englai pawhin mipui hian sen lohna turah sum kan sen belh phah reng a. Mahse kan harh chhuak thei si lo. A chang chuan, 'Aw Lalpa kan ram hi!' tih a chakawm thin. Kan pawisa hmun thuma thena hmun hnih tal hi hnathawh nan hmang ila chu heti chauh hi kan ni tawh lovang. Hei aia inzah tawn, hei aia zahawm, hei aia nun nuam zawk leh hnianghnar zawk, hei aia kawng tinrenga hmasawn zawk hi kan ni tawh tur a nia.

Kan siam tam tak hi chu siam nawn a ngai a, kan siam thenkhat hi chuan a lem pawh a ang pha lova. Chung karah chuan tha ve tak tak a awmin hnathawktu zahawm tak tak an awm bawk. Mahse a chhia hian min tihrehawm pha tlat a ni.

Kan Mizoram sorkar hnuaia pawisa kan hmandan hian thununtu mumal a nei lova, a thununtu tur leh entawn tura awm tura ngaih te hi entawn theihin an khawsak loh chang a tam a. Thenkhat phei hi chuan sorkar pawisa eiruk dan tur zawngin sorkar hnathawkte hi an be tlawn hial awm mang e a tih theih. Zahawm tura ngaih an zahawm tlat lohva, rinawm tura intiam an rinawm lohva, thununtu turin thunun thei tura nungchang zahawm a neih tawh tlat loh chuan kan pawisa hmandan hi dik thei a ni lo.

Duhtawka Engineer ten an chhut fel hnu a chim lo tur a chim a, tumahin engmah an tawrh leh si loh atang ringawt pawh hian kan inthununna hi a chhe hle a, kan pawisa hi a zahawm lovin kan pawisa hian a thawh tur ang a thawk dawn lo tih a hriat nghal a. Thlan lal ten mipui pawisa an fanghma no ei ringawt ni ngeia a lan pawhin zah nachang an hriat tawh loh chuan tihngaihna a vang viau.

Kan pawisa hmandan a ziaawm hma loh chuan he Mizoram hian hmasawnna tih tlak a nei mawh viau ang.