LEI LEH INHRALH

Ṭhenkhatin, “Aw ka ram, Mizoram....” tih ringawt pawh mittui tla dawn a kan kurpui laiin kan thlan lal sa, kan rawngbawl tura insawi te chu pawisa sumin an lei mai dawn ni awmin an sawi thawi vuih vuih a. Thenkhat lah chuan inti khawvel thil hre fahranin, ‘He mite hi chu an chutih khatih avang chuan an lei mai dawn a ni,’ te an ti ang zet zet a. Pawisa hian thil tam tak a lei thei nameuh mai a, mahse lei theih loh ṭhenkhat hi chu a awm ngei ang a, chung zingah chuan mi rinawm te hi lei theih loh tur chiang sa pakhat chu an ni ngei ang.

MLA pakhat cheng vaibelchhe hnih zela lei dawn chuan tumah an tang zo lovang a, tute emaw chuan tute emaw chu an lei zung zung mai dawn ni am ang te pawhin a ngaih theih.

A thuhrimin party pakhat (a bikin BJP)-in State ṭhenawma an tih anga kan MLA te lei theih an han inring viau ringawt pawh hi keini ang tan chuan a thinrimthlak tawh phawt a. Mizo tlangval, kan aiawh tura MLA bial khatin kan thlan chhuah ve ngat, pawisaa lei mai theih bawla an han bawl ringawt hi a ngeiawm sa hluah hluah a. Mizo kan nihna ang leh Kristian kan nihna te ngaihtuah phei chuan chawlhni tlai tuallai thubuai te chu ni se, “Engtin maw i tih a? Han sawi leh teh!” tihna tur chi a ni. MLA pahnih khat bak neih inbeisei hauh lovin, “BJP sorkarna hnuaiah Krismas....” tih te kha kei chuan inhmuhsitna lamah ka ngai lo thei lo.

Tu te emaw hi an lo inleitir mai ang tih hi ka hlau khawp mai a. Ka hlauh nachhan erawh chhiartu tam ber rindan ang a ni kher lo maithei. Tu te emaw hi an inleitir ang a, ka hre ve si ang a, ka ngaithiam dawn tlat lo hi ka ngaihtuah a, an tan a pawi lutuk hian ka hre pek a. Chutianga lo inleitir ta mihring chu ka ngaisang lo lutuk mai tur hi anmahni ka khawngaih zawk. Nihna leh ropuina duh vanga kumkhaw hmingchhiatna tur pawh thlir lawk pha lo chu a inleitir ang a, an term zawh aṭangin an tuar tan ang a, an thih ni thlengin an tuar dawn hian ka hria a. Chutiang thil rapthlak chu an chunga thleng lo tura ka duh ngawih ngawih laiin anmahni ngeiin an thlentir ang a, an inchhirin upat lamah ban a chen ang tih ka hlau a ni.

Mi naran keini te ang chu kan awm mai mai hian mipui pawi pawh hi kan sawi tam thei lutuk lo, mahse mi pawimawh chin, mipuiin an aiawha an thlan chhuahte ngat hi chuan mawhphurhna sang tak an nei a. An mawhphurhna leh an dinhmun a san ang chiah chuan an tan thil tha tih a awl a, an hmingchhiatna pawh a pawi thei bik a. MLA te ang lek phei chu a hlu zawnga ngaihtuah chuan hlu tak a nih avangin mi tam takin nih ve an chak ngawih ngawih reng a. Mahse chu an nihna hlu tak chu a chhuanchhe zawnga anmahni thua an hmang a nih a, sum nena a inkaihhnawih tawh chuan thlan khur thlenga anmahni umzuitu tur a ni tih hria se ka duh ngawt mai.

Tih tak takah chuan mi ṭhenkhat hi chu kan hriat kan sawi duh loh avanga tui taka la muhil thei te pawh an ni ve thei a. Mi thenkhat hi chu an chungchang kan hriat, kan ngaihdan aṭanga teh a dik thei hauh lo kan ngawihpui avang hian kan chungah lawm taka awm tur an ni. Anni an sual bik a, keini kan tha bik tihna erawh a ni lo. Mahse ‘public office’ luahtute hi chu an fimkhur a ngai zual bik ṭhin. Contractor tuin emaw PWD Officer a hneh loh der a, contract a hmu chu fiamthu a ni thei, mahse MLA-in amah thlangtute phatsan a a inleitir chuan thudang daih a ni. Anmahni thlangtute phatsan a, mimal hlawkna ngaihtuah vanga an inleitir a nih ngat chuan an chanchin kan sawina kawngah insum a ṭul vak lovang. Chu chauh ni lovin lei theih MLA an nihna chu kumkhuain an luchunga tarsak tlak an ni a, an hriselna pawhin tlin loh chin a nei mai ang tih hlauhawm a ni. Inthlanna hi a thianghlim a, a felfai chuan kan thlan chhuahte chu tumah kan iai thiang tawh lova, mimal fel lohna leh tlin tawk lohna te pawh kan pawm thiam a tha. Mahse duhamna avanga pawisa hmanga an inleitir a nih ngat chuan keima mimal chuan ngaihdam tumna rilru ka nei mang hauh lo. Hetianga pawisa itna avanga inhralh duh mihring hi chu ‘Ngaidam la theihnghilh rawh,’ tih thu te hi chuan a huam ve pawh ka ring lo. Juda mipui nuai ruk suatna kawnga mawhphurtu Eichman te kha chu Israel sorkar chuan ngaihdam a, theihnghilh a tum hauh lova. Osama bin Laden te pawh an um ngat ngat a, kum sawm hnua khawngaihna tel hauh lova America sorkarin a kahhlum tak khan khawvelin ngaidam tur leh theihnghilh turin khawvelin a beisei hauh lo.

Hman deuh khan, ‘Mipui hian thil kan hre rei lo,’ tih kha politician ṭhenkhatin an sawi ri a. Mi theihnghilh tur leh tur loh hi bithliah ngawt hleih theih a ni ngai lo. Thlan tlin te u, inhralh lo ula; in lo inhralh lui ta tlat a nih chuan a let leh tuar turin inbuatsaih nghal ula, hmingṭhatna leh hming mawina hi chu in dam chhungin in chipuite lakah hi chuan beisei lo ang che u. In duh loh hun leh in inrin loh lai taka sum a lei theih mihring in nih thu sawi chhuah leh bauh thin erawh tawng ngei turin inbuatsaih zawk ang che u.