KAN PHAK TAWK

Pu Laldenga khan, ‘Miin a tih tawk ni a a hriat ang chu a ti mai thin,’ ti khan a sawi thin a. A sawi fiah nan, ‘Kawng ko behchhana zung tawk ni a a inngaih chuan a zung mai a ni,’ te kha a ti a. Pu Denga thusawi kha thudik tak a ni a, a sawitu khan a sawi thiam em mai a, a ngaihnawm a, kan bengah a cham thar leh ta thin a ni.

Mizoram mipuite hian kan phak tawk hi kan dah hniam deuhvin ka hre thin a. Ka duhtawk lo fo thin. A thuhrimin kawng hrang hrangah, ‘Hei aia sang deuh leh hei aia tha deuh hi chu kan phak maw le, mahse kan phak a ni tih kan hre tlat lova a buaithlak a ni,’ tih vang vang chang ka ngah mai.

Faina kawngah veng thenkhat chuan fai hi phak vein an inhria a, chutianga fai ta mai chu an awm nual. Tunhma khan Chhiahtlang khua te khi an khawlai a fai thei khawp mai a, Rawpui te pawh an fai thin hle. Fai turin an khaw hmunhma a danglam bik lova, mihring dang leh ilo an cheng bik lova, mahse fai kha phakin an inhre hlawm a, an fai mai a ni. Khaw tam takah chuan faina chungchang han sawi dek dek ila, sawina apiangah, ‘Kan khua te chuan kan ti ve thei teuh lovang. Kan khua chu thiltih a buaithlak em mai,’ an ti maiin ka ring. An khawtlang hruaitute hnenah sawi ila chuti chuan an ti ang a, mi naran hnenah sawi ila chuti chuan an ti bawk ang.

Mihringin ti theia kan inrin apiang kan ti thei tlangpui thin a. Ti thei lova kan inhriat apiang kan ti thei lo mai bawk thin. Ti thei tur anga kan insawi tam tak kan tih theih loh nachhan tam ber chu a lai laklawhah kan tlawm ta tlat thin a. A tira ti thei tur anga kan insawi kha engemawchen hnuah, ‘A harsa em mai chuti khati....’ kan ti mai thin a ni. Tih theih loh kha kan phak tawk niin kan hria a, chuta tang chiah chuan kan ti thei ta lo mai thin a ni.

Sorkar hnathawk rui reng mai hrem hlei thei lova inngai hian an hrem thei lo mai a, hrem theia inngai hian an hrem thei mai. Khatiang sorkar hnathawk nena inhrawn reng tawkah khan kan inngaih chuan kan hrawn reng mai a lo ni a. Chutiang sorkar hnathawk nena inhrawn hauh lo tura inngai chuan an hrawn lo mai. An hnuaia awm kan nih chuan thudang ni se, kan khua chu chutiang sorkar hnathawk awmna tawk anga kan ngaih tlat chuan an awm mai a ni. Chutiang bawkin Officer, hnathawk thei hauh lo chu hotuten an pek chuan ngawi renga hrawn mai tura inngai chuan an hrawn mai a. Chutiang sorkar hnathawk dah sawn hlei thei lova inngai Officer chuan an thei lo mai.

Hriat lohna nasa tak nena inchenchilh tura inngai chuan engmah an hre lova, hriat tum tlat chuan an hre mai bawk. Khawtlang hruaitu tam tak chuan an veng chhunga hmasawnna hnathawh chu a tituten an tapchhak zawl a, ‘Hei chuti khati chu a nia, chutiang khatianga tihtur chu a ni a, kan rawn ti dawn e,’ an tih loh chuan, ‘Ka hre ve lo reng reng!’ an ti a, an lungawi mai. ‘Min hrilh loh te chuan ka hre nang,’ an ti bei bei mai a. Hriat kha an tihtur a ni tih an hre lova, an hriat loh khan an dinhmun an luah zo lo a ni tih an hre lo. Chutiang khawtlang hruaitu chu a pal palin an pal thle bawng bawng a, an awm awmin an awm mai mai a ni.

Tuna kan khawtlang awmdan te, kan hmasawnna hnathawh te hi kan phak tawk anga kan ngai a, hahdam taka kan awm a, kan lungawipui mai a nih chuan hmasawnna lam thuah sawi tur a awm meuh lo. Tha zawka thiltih dan tur engmah ngaihtuah lo leh tul ti lo hrilh harh tum chu beidawnthlak tak a ni.

Kan ram hruaitute hian kan awm mek dan leh kan kaldan hi kan phak tawkah an ngai em aw, tih hi ka ngaihtuah fo thin. Zirtirtu indaih lo reng mai te hi kan awmphung tur leh kan awmdan tawk tura an ngaih a ni ang em? Kan kawng te hi Mizo mipui mimir tlanna tawkah an ngai em? An kal ve chang te hian kan phak tawkah an ngai thlap em? Ka zin ve changa kan Mizoram kawng thenkhata ka kal hian chung kawng aia thaah chuan kan tlan thiam ve a, kan phu vein ka hre thin. Chutiang kawng aia thaah chuan Mizote hi kan tlan ve phakin ka hria. Chutiang bawkin Agriculture lama kan hmasawnna te hi hei aia awmze nei hi kan phu vein ka hria a, kan phak vein ka hre bawk thin. Kan pawisa hman tawh leh kan thar chhuah te hi hei aia awmze nei zawka awm turah kan ka ngai a. Heti lo deuh hi kan phakin ka hre tlat a, rilru a nuam lo thin.

Kawng hrang hrangah kan phak tawk leh kan tih theih hi hei aia sang hi niin ka hre thin a. Mahse mi tam tak leh kan ram hruaitute hian tuna kan awm ang hi kan phak tawk niin kan hria em ni chu aw? tih hi ka ngaihtuah fo thin.