NAWR LEH NAWRH

Hmanni lawkah CSS Hindi Teacher-ten nau chhiat rum rum khawpin hna thawktu nihna chanvo an ngiat a, Chief Minister bangla gate an nawr hawng rawk tawh a. Tunhnai lawkah Champhai lamah motor engemawzat hal chhe khawpin Doctor dah belh ngiatin mipui an khawsa leh a.

Mi tihdan zir a kan thil duh kan ngiat thu kan lantirna hi a mawi lo thei ta hle mai a, a pawi khawp mai. Sakhuana lamah sap lem kan chang a, sap tihdan ang thei ber tur ni a kan hriatin kan Pathian kan bia a. Sorkar hna thawhna lamah vai lem kan chang leh a, vairama an tihdan ni awm takin thil kan ti a ni ber law maw ka ti. A pahnih hnih hian kan ti lutuk ve vein a lang a. Heti em em lo deuhva ti tura rawtna siamtu leh tih tum apiang chu sakhuana dodal emaw, hnam hmelma leh khawtlang hmangaih lo ang hialin kan chhuah duh lawi si.

ZONET pian hlim vel khan thianpa Tluanga hian kan thupuangtute chu rang tak leh nung tak a, sap TV a an thusawi ang deuhva tih theihdan hi a zawng viau mai a. Kan Mizo tawngkam chhuak pangngai hi a muang lutuk a, TV lamah chuan a hmuhnawmin a ngaihnawm hlei thei tlat lova, chuvang a chutiang ngaihdan chu nei a ni. Mahse a lo tih ran ngawt theih hauh loh mai a, mi an han interview a, an va interview mihring kha an lo tawng muang a, Mizo tawng dan pangngai khan an lo tawng ta tlat thin si a. A interview-tu tan pawh tawng ran rikngawt chu a theih bik reng ta lova. Tu te ramhuai hmu emaw ang maiin kan awmdan danin kan awm chho zui ta mai niin ka hria. Hnam tihdan hi bosal tum ngawt mah ila theih loh chin a awm tlat thin a. Mi tihdan entawn vek tum hi a hlawhtling tak tak chuang lova, a tih hleih theih meuh lo niin a lang.

A bungraw suasam chhe zawnga thil nawr hrim hrim mai hi ngaihsan a harsa a, inzirtir chi awzawng a ni lo. A lang a pauva kan duh loh mai bakah mimal pawhin kan duh lo tur niin ka hria a. Kan retheih ve tehlul nen bungraw tihchhiat emaw, sorkar bungraw tihchingpen emaw phei chu mu chunga chil chhak ang lek kan niin ka hria a, pawi ka lo ti thin. Sorkar bungrua kan tihchhiat hian keimahni ta kan tichhia a ni tih hriat a tul hle tawh mai. Ram changkangah heti mai mai hian sorkar bungrua tihchhiat an ching lova. Khawchhak lam ram changkangah phei chuan a khawlai phiat fai zawng tein nawrh an huaihawt e an tih kha maw le.

Kan Mizo thinlung leh kan Mizo nunphung, tlawmngaihna te leh Zonun mawiin a mil tur nawrhna hi kan huaihawt thiam law maw ni le aw? Mi tihdan zir reng reng a mawi lo lam hawi theia nawrh thin hi a tha lo mang e. Keimahni hian irawm chhuak ngaihdan engmah kan nei ta lovem maw ni le? Mawi tak si, ngaih pawimawh loh theih loh, sorkar tana mualpho loh theih lohna tur nawrhdan ngaihtuah hian Seminar te neih a tha law maw ni le? Mizo nawrhdan mawi tak leh ngaih pawimawhawm tak ngaihtuah chhuah theih ni se a va duhawm em! Hetia bungraw tihchhiat leh pem leh hliam tam tak awm theihna tura nawrh ziah mai hi a hlawk lo em mai. Tihsual phei chuan nunnain a tuar thei a, mi thenkhatin kumkhaw chawr loh nan an hmang thei bawk si.

Siamtu hian hnam tin hi tawng hrang min pe a, hmel leh hnam zia min pe a, chumi kalphung nena inrem tura khawvel thang chho her rem thiam apiang chu an dingchang thin. Chutiang ni lova mi tihdan zir kual a, nihna (identity) hrang hrang inbel khawm tum ringawt mai hnam zingah tifuh an awm meuh ka ring lo. Changkan entir nana mahni hnam tihdan lo ang hman tlat te hi a fuh theiin ka ring lo.

Kan sorkar pawh hi nawrhkhum chu a ngai ve hrim hrim chuan a lang thei. Hriat thama engemaw tih phawt loh chuan ngaihthah theih chi hi chu tukkhum chhah lam a chhawn ngat ngat mai a, a huaisar deuh hruaitu awmna khua leh vengin an nawr chiam a, buaina a chhuak dawn a nih chuan tlawm leh zah dawn lek lovin a tawlh leh mai ni te hian a lang thei rum rum nia maw le.

Tunah pawh hian khaw tam tak hian a ngaihna chu hria se nawrh nachhan tur nei khua hi kan tam viauin a rinawm thei. World Class Education insawi hmuh hnua zirtirtu indaih lo reng renga an han awm kumtluan tawp mai te hi chu an tuarchhel nge, an benghawng lo nge, an dawihzep nge, an dawhthei nge Pathianah rinna an nghat nghet viau zawk tih hriatthiam har tak chu a ni ve. Inthlan dawn vela an awmna khua fak hluam hluam si a inthlan zawh hnua an khaw kawng a’n chhe em em kumtluan ringawt mai te hi chu thu tha hian daih zozai bik awm lo tak ni a nih tehlul vei nen tuikuk (tawngthuchhelo!) kalna awm kawng lek lekah hian changkan hmel deuh deuh hi kan vei suau suau mai a. A manganthlak ve ngawt mai.

Nawrh ai chuan nawr hi a la ziaawm a, nawr rau rauvah pawh nawr dan Mizo deuh te, a thil tichhe lo zawng te, a mawi deuh zawng te hi ngaihtuah chhuak thiam ila chu a duhawm mang e.