ZAHAWMNA

Thihna kan han tawk a, bengvar zualin bialtu MLA a’n hrilh a. Chutia an rawn hrilh veleh chuan kan MLA rilruah chuan, ‘Mhh, hetia min rawn hrilh chuan a ruang phurhna man chu kan tum a ngai tihna a nia,’ tih a lut nghal ni tur a ni, ‘A ruang phurhna man chu ka rawn tum ang e,’ an ti tlangpui a. A va hrilhtu Party mi leh sa lam chuan a darhzau thei ang bera chhungkhat laina leh thenrual tha hriat phak a, ‘Kan MLA-in a ruang phurhna chu a tum dawn e!’ tih kha a hna ni tlatin a lang.

Tunlaiah miruang phurhna chu MLA tum tura ngai hi mi engzah nge awm ang ka hre lova, mahse kan tihdan angin hei a kal ta a ni ber a. Tunhma kha chuan MLA te khan, ‘A hahthlak a ni, ruang phurhna tum zel a ngai mai a,’ an ti sap sap thin a. Tun hnuah chuan an ngawi ta hmak mai a, ihe lova tum ta hmiah hmiah mai hi a tam zawk an ni tawh hialin ka ring.

Kan ruang phurhna leh kan ram hmasawnna hian eng chenin nge inzawmna a neih chiah ka chhut chhuak thiam lova. Mahse ka mitthlaa ka ngaihruat dan chuan hetia mitthi zawng zawnga kan MLA kan pun takah chuan kan MLA te hi an buai ta lutuk a, kan mamawh, ram inrelbawlna lam ngaihtuah a, kan kalphung her dik lam te pawh ngaihtuah hman lek lovin an buai ta niin ka ring thin. Inenkawlna tur dan kan mamawh tehlul nen kan siam chhuak belh chak lo riau.

Thenawmah hian ek-in sah ching an awm ang a, khaw eng an zah si lovang a, dan hmanga hremtir kan tum ang tih te ka hlauva. Ka chawitir e hi kan ti ve ang a, a titu tana lawmawm deuh hian kan chhuah ang tih te pawh a hlauhawm hlel lo. (Ek paih pangngai koh man cheng sangnga, in bul kawra paih a kan chawitir theih zat cheng zanga a nih mai te hi ka hlau) Thil chi hrang hrang, han sawi dawn a thu te tak te ni thei si, a taka tawngtu tan chuan mut theih lohna tham khawpa thinrimthlak hi a awm theih nual ka ring. Rules leh Acts tlawhchhan tur awm lawi lo, a tawpa ‘Chutiang te chuan an ti tur a ni hlei nem,’ tih ringawt a a khapna leh a hremna dan awm si lo te; a chinfelna lam aia a titu thiam loh chantir chiam a, kohhran lama an nihna leh khawtlanga an nihna te sawi hluak hluak tak mai mai te hi a buaithlak ta phian. A ngaihtuahtu tur leh mawhphurhna bithliahtu tur te hi ruang phurin an buai em a ni.

Hetia ruang phurh chungchanga kan MLA ten mawh an phurh tak vang hi em ni kan MLA tam takin contract hna an thawh ve tak vak vak mai hi?

Zahawmna leh hlawkna uchuak hi englai mahin unau an ni ngai lova. Pawisa sum leh paia hlawk tak chunga zahawm taka awm hi thil harsa tak a lo ni reng mai. Mi sum ngah zahawm te chuan sumdawnna nghet an din a, an lo hausak hnuin an politics thuneihna emaw, an nihna emaw hmang hauh lovin an sumdawnna leh an sum lakluhna kal zel kha a kal ve reng avangin sum leh pai an nei a ni maithei. Chung te chu kan sawi thei lova. Chuti ni lova mipui rawngbawltu an nihna denchhena an thiltih theihna hmang a pawisa sum an hmuh chuan zahawmna nen a inlaichin thei lovang.

A mipui lam tehreng pawh mahni chhungte ruang, mahni in lum pawh thlen thei lova sorkar hruaitute pun chuk chuk nih chu zahawmna nen a induh thei hek lovang. Sorkar dan, sorkar atanga ruang phurhna pawisa a awm a nih loh chuan mahni chhungte ruang phurhsak ngaia awm, mi zahawm chu tunge ni ang? Then leh rual thain, ‘Ekhai, ka pu ruang, ka pu fapa ruang chu kei fahrah, a chawm seilen hian ka phur ang,’ an ti a nih chuan a lawmawm. Chutiang deuhva kawng dang hmanga ti an awm chuan a lawmawm. Chuti ni lova mahni chhungte ruang pawh anmahni in lum thlen zo lo nihnaah hian zahawmna a awmin ka hre lo. Kan chhungte ruang min phurhsaktu hi vote leh ta si lo ila eng mihring nge ka nih ang? Chhungte thih vanga mahni duhthlan theihna hralh hi mi zahawm awmdan a ni ang em?

Bihar te, Manipur te leh khawvel hmun thenkhat han thlir hian pawisa hian engemawti tak hian tha lo deuh maiin ro a rel a. Chu dinhmuna min hnuk luttu atan chuan kan ruang inphurhsak te leh eng eng emaw te hi kan hmang palh thei em? Ngaihtuah a va ngai em!