Guest writer
PL Liandinga
MAU TENDER
Hripui buaia a ram kan buai laiin mau chi leina tur Tender an tih mai, sorkarin, ‘Mau chi kan lei duh a, lei tur nei chuan min han zawrh ula, kan duh kan lo thlang ang a, kan thlan te chu an thil zawrh kan leisak ngei ang,’ an tihna thu a lo chhuak ta ut mai a. Hetianga Tender koh hi inneihna chungchang nen lo tehkhin ta ila, nula nu leh pa hnenah, ‘In fanu hi kan fapa tan kan duh a, inneih a rem em?’ ti tura palai tirh ang vel a ni. Chutah Tender chhangtu zinga sorkarin anni ta hi a tha ang e, ti a a thlan fel chu nupui man hlan hun chauh nghak a a ni bithliah tawh ang mai a nghet leh chiang tawh a ni. Sorkar hna la thawk ve ngai lo leh Supply tender la chhang ve ngai lo te hriatthiam theih turin kan han sawi zau deuh hlek a ni.
MNF sorkarah chuan mau hi thupui lian tak a ni thin a, tunah pawh a ni leh mek a, a la ni zel dawn ni te pawhin a lang. Tun tuma kan mau Tender chungchang bik hi chu Lengpui dai a kan Chief Minister huan emaw ni, nursery emaw ni nen hian a inzawm hnaivai hle maiin a lang a, a ngaihnawm zawnga ngaihtuah chuan a ngaihnawm phian thei a, a lungawi lo zawnga ngaihtuah pawhin a lungawithlak lo viau thei. Chief Minister berin pawisa hmuhna tur eng thil emaw a ti kawh ta tlat mai hi sawi zui tham fe a ni.
Lengpui dai, Lengte thlen hma khawimaw laiah khuan mau tiak khawi nun engemawzat a awm a, chuta mau tiak pianphung leh hming te, a san zawng leh a zat te leh kan Tender lehkhaa sorkar thil phut hi a induh em? Nge, kan sorkar hian mau chi dang daih lei a tum? Kan sorkarin mau chi lei tur an duhzawng leh Lengte daia kan Chief Minister mau khawi mek hi a inang chiah chiah em? Lengte daia mau khawi sa leh Tender a mau tiak an duhdan ang an ziah hi lo inang ta chiah se he Tender hi chu ‘bel chhunga sa’ an tih ang hi a ni mai dawnin a lang. Hetiang mau hi midangin an ching ve em? Mizoram hmun dangah a awm em? Department mi te puihna leh sihhmuhna tel lovin hetiang mau hi mimalin chin ve mai a remchang em? Midang tan inrawlh remchang lo ta viau se interview dawn a thuneitu hnena tlin ngei theih nana thamna pawisa pek nen hian a danglam nasa ang em?
Anih leh hetiang mau hi Mizoramah darh ta tak tak se kan mau neih sa hian a tuar ang em? Pathianin ram hrang hrangah hian a sik leh sa a zir te, a ruahtui tlak dan a zir te, a leilung han dan a zir te, a mual inkhawh dan leh a lui tui neihdan leh a lui len dan a zir tein nungcha leh thing leh mau a dah niin a lang a. Chung thil te chu hman tangkai tum ta lova ram bial danga thil awm hmanga a ram chhung thil thlak tum chu thil namai lo tak a ni a. Chumi hmanga a ram chhung mite din chhuahtir tum chu thil nasa tak a la ni lehzel. Chu chauh ni lovin chumi tihna tura mipuite leh midangte fuih phur ta lova a thuneitu berin a sumchang thei laia chuk chat hi khawvelin ‘fair’ an tih a rinawm em?
He thil hi a fuh zat lo tih a lanna chu tlem laia he mau khawina hmun tlawhtute hnenah khan a hmun neitu ni a Mizoramin kan lo hriat thin hming kha sawi ta lo khan kha mi pangngai ve mai, Mizoramin a neitu ni lo tawpa kan lo ngaih kha sawi a ni ta daih a. Thil fel chiah lo hi khawiah emaw chuan a ruk te si, langsar zet hian a awm tih chu hai rual a ni lo.
Mizoramah Industry 9067 zet a awm thu Vanglaini chanchinbu hian June 16, 2020 chhuakah a tarlang a. Heng zinga thahnem tak hi chu a tak awm lo, mi fing vertherin chawpchilh a pawisa hmuh inbeisei vanga an phuah chawp a nih a rinawm a. A dang chumi let engemawzat vel chu engemaw hunlaia din, mahse zuih ral ta te pawh a nih a rinawm. Kan thil siam chhuah leh deh chhuah han en vang vang hian industry hi ngah vak thei kan ni lo. Entirnan hruihnang leh mau hmanga thil siam chhuahna (Cane & Bamboo Industry) lam lo en ila, Hnam Chhantu Pawl tih loh chu hman atanga bei tawh, vawiin thlenga la bei ngar ngar hi an tlem viau ang a, KVI din tirh leh a hnu deuh thleng a ding chho ta te kha vawiinah chuan hmuh tur an tlem ta. Industry din hi tuina leh tih tak takna tel lo chuan thil buaithlak leh khirh tak a ni tih a lang.
He kan mau pawh hi han ngaihtuah thui zel hian thenkhat sawi ang teh thliama awlsam hi chu a ni lovang - mau hi a lo thanglian ang a, a sah hun a lo her chhuak ang a, chu chu satin khawlah kan barh lut ang a, chu chu kan hralh chhuak ang. Mahse eng vangin nge kan mau neih sa hi tha taka kan barh luh a, kan hralh phawt loh? tih zawhna chhang fel lova mau chi thar a nih tak avanga hausakpui tum rikngawt hi a dik thei lo.
Mau ching tur hian zawhna : Mau chu khawiah tak nge kan chin dawn? Kawng thlangah nge kawng chhakah? Chu kawngah chuan eng motor nge kal thei? Mau industry leh a mau awmna inkar chu engtia hla nge? Mau sawngbawlna Industry khawl leina pawisa chu kan sik chhuak mai ang, mahse tunge enkawl dawn? He zawhna hi mawlmang hlein lang mah se Industry khawl enkawl tak tak tur mihring hi kan nei em? Kan sawhthing khawl nuai za man kha eng vanga zuihral nge? Kan tung khawl khan eng vangin nge hna a thawh tak loh? Industry Department a khawl lianpui pui (lathe machine thlengin) te kha kan hmang tangkai em? Kan la nei hrim hrim em? Kan Govt. Press a lehkha chhutna khawl tha lutuk mai kan neih te hi kan hmang tangkai em? Kan hmang tangkai zel thei dawn em? Hmang tangkai zel thei turin kan Recruitment system leh kan management system kan duang em? Industry enkawl tak tak tur hian kan inbuatsaih em? Khawl lei hi chu awl tak a ni, sorkar tan phei chuan a awl lehzual. Amah Pu Zualthauva thuchang angrengin, ‘R’u,’ tih a ni mai. ‘Khawl leina tur pawisa hi dah r’u,’ ‘Sanction move r’u,’ ‘Supply tender ko r’u,’ ‘Thlang fel r’u,’ tih mai a ni.
Mahse a harsa lai ber chu a enkawltu tur enkawl te, a enkawl dan tur ruahman fel te; a enkawl zui dan tur fel tak a duan a, a enkawltu tur mi dik tak lak te; a enkawltu hlawh bi atan itawm si, mahse dawngdah remchang si lova siam te; a enkawltu thunun theih dan tur te siam vek a ngai. MPSC awm reng chunga MSSB din belh duh tlat, Mizo tlangval tha leh chak tam tak, police tan duh ve em em tam tak awm reng chunga a fuke himdam lo leh san zawng teh pawha tling lo tam tak la duh tlat, sum leh pai harsat dan tur hre kar chunga sorkar Department awm reng chung si a Board chi hrang sawmpali din duh tlat tan hian Mau Industry hlawhtling tak din hi harsa ve tak tur chu a ni a. Heti khawpa hripui vanga kan buai lai leh hripui enna khawl pawh kan lei hleih theih loh laia Mau Tender lo chhuah hi chu a hmanhmawhthlak ta viau a ni ang e.