Guest writer
PL Liandinga
SEDP SEM A NI DAWN TA
Mizoram mipuiin kan ngaihven rawn huai huai leh ngaihven loh theih loh SEDP chu sem a ni dawn ta a. Mi tam takin MNF Party-in sorkarna an chan theih nachhan angah an ngai a, mi tam takin hmanni lawk lawk khan an sem theih loh tur thu huai takin an la sawi a. Chutih lai mek chuan kan sorkar hotu lian te chuan SEDP sem a nih tur thu an sawi ve zel bawk a. Mi tam takin engemawti ti a sem lo ni si lo, an intiamna anga nuai thum chu sem chiah si lova sorkarin a pawh zuih an ring bawk a. Chutih karah chuan tunkar kalta lawk khan SEDP chu sem tura pek chhuah a nih tak thu TV lamah kan lo hmu ta a nih kha.
He SEDP hi thlirna hrang hrang aṭangin a thlir theih a, a thlir theih mai ni lovin thlir ngei ngei tur ni zawk pawhin a lang. A tiamtu leh 'Kan sem dawn,' titu ni lo lam thlirna aṭang chuan he SEDP hi a tha lo vel vek hialin a lang.
Mipui bumna a ni : SEDP sawi apiangin kan rilruah cheng nuai thum a awm vek a. 2018 inthlan hmaa campaign lai khan cheng nuai thum sem a nih tur thu te, cheng nuai thuma eizawnna bul tan duh tan MNF vote tur a nih thu chuanna lehkhabu te kan hmu a. Kan Chief Minister phei chuan cheng nuai thum pawh a ti mai lo, 'Cheng nuai thum aia tlem lo,' tih thu hi vawi duai lo a sawi a. Pawisa tam turzia leh sem a harsat loh turzia nen a sawi kawp chiam a. Hmanni lawka Journalist Pu J.Sawma, Serchhip biala ding tura MNF-in a lakluh tak ngei pawh khan Party a a luh hmaa a 'interview' tum khan Chief Minister khan a sawi chiang hle a. A 'interview-tu' leh a 'interviewee' te pahnih hian cheng nuai hnih leh singnga chu an sem dun dawn ta a ni. Pu Robert Romawia Royte, tun sorkara Minister thiltithei elkhen mai pawhin hmanni lawkah, 'Cheng nuai 3 sem theih loh tura sawi hi a mawlthlak,' ti angin a sawi zo hlim hlawt a. Eng pawh ni se, 'Nuaithum, Nuaithum, Nuaithum' tih hi mipui bengah 2018 aṭanga vawiin thlengin a ri tlut tlut a. Mahse hmanni lawk aṭang khan nuaithum aṭangin singngaah a tla thla a, chuta tangin singhnih leh sangnga, a tira sem tura an sawi aia a let 12 a tlemah a tla ta a ni.
Thingtlang khawi khuaah emaw 'Mi chak kan rawn hruai a rangva te pawh a kut lawngin a pawtthler zova kan rawn entir dawn e,' tia ticket zuar sauh sauh a, a tawp dawn a ruai a, 'Rangva a awm remchang lova sahar a rawn pawtthler mai zawk dawn e,' tih ang vel a ni. Rangva aia a let sawmpahniha pawhthler awlsam zawk pawhthler ang a ni. Mi changkang deuh awmna thingtlang khua ni sela, 'Kan lung a awi lo,' ti a awmze nei tham a lungawi lohna lantir ngei awm tak a ni.
Inthlan dawnah mi zawng zawng huap Programme a nih thu uar zetin an sawi a. NLUP dawng tawh zawng zawng tan pawh dawn vek tur a nih thu sawina hi kan phone-ah a la awm vek a. Chutah tlin fel hnu a, 'MNF' chauh tih leh si hi inbumna a nih lohvin engnge ni ta ang?
Dan dik lova sem a ni dawn : SEDP sem dan tur hi Mizoram Chief Minister-in mipui hma (Kolasib) a a sawidan ang a nih chuan MNF Party mi chauh pek tur a ni. Tunhnua kan hriat zui dan pawhin MNF Party mi leh sa chauh thlan an ni awmin a lang a. Kan awmna vengah ngei pawh sorkar Agency, Local Council lamin kan hriatpui lova (a ruka an lo hriatpui te a nih nghal loh chuan), Party Unit lamin an thlan a ni. Chuvangin a dawngtu tur atana tehfung pawimawh ber leh langsar ber, ualau taka an tihdan tur chu Party pakhat mi leh sa nihna a ni. He SEDP pawisa hi Mizoram mipui pawisa a ni a, hetianga ualau leh hleih nei taka Party mal induhsakna atana hmang a sem tur hi a ni lo. An tih duh miau si avang te, a titute kan ram roreltu ber te an nih avang hian a dik tihna a ni chuang lo.
Sum fai sem hrim hrim hi a pawi: Tangka fai, mipui nawlpui hnena a thlawna sem hrim hrim hi thil pawi, ram changkang khawiah mah an tih ngai loh, ram hnufual din chhuah tumin hetianga pawisa fai an sem avanga an din chhuahpui tak thu kan hriat hauh loh a ni a. Sum fai hetianga sem hi tu mithiam (economist) mahin tha an tih loh a ni. Mipui changkanna tura pawisa, a nawlpuia sem a thatna ziahna lehkhabu pakhatmah chhiar tur kan hmu lova, a ti tawh hlawhtlinpui pawh kan hre hek lo. Chu ai chuan sum awlsam insihhmuh reng reng chu a that lohzia hlir kan hria a. Mi tam tak phei chuan tunhmaa kan sum awlsam lo hmuh tawh thin (Test Relief/ NLUP/ MIP adt.) zawng zawng pawh kha Mizo hnamin kan chhiatpui vek tih hi an pawm dan a ni. Hetih laia tun ang khawvel, intlansiakna rama kan chen tawh hnu a Mizoram sorkarin pawisa fai, mipui nawlpui hnena a sem hi a pawi hle a ni.
Sum pawi khawih : Dik takin sem sela, a zat pawh nuai thum ngei pawh ni se hetianga sum sem hrim hrim hi chu a pawi lo thei lovin a lang. NLUP sem hlim khan kawmawl zuar te, Tape zuar te kha an semna lamah an liam nguah nguah thin a. Inrinni zing vawk sa te kha a zo rang ting mai a. A dawngtute zingah hmasawn nan leh eizawnna sawhngheh nana hmang zui an awm lo. An lo awm a nih hlauh pawhin NLUP la lo pawha eizawnna nei tha tur tho an ni a. Hlawhtling anga an tarlan zui tak pawh hlawhtling sa, pawisa pek a an hming leh an hnathawh tarlan chawp mai mai an ni. Tunah pawh eng emaw chu a zo hma deuhvin eng bungrua rua emaw chu hralh a kal mahna. Mahse hetia sum sem hian eizawnna kawngah a dawngtu zaa pahnih pawh a pui lovang. An sawi ang zat an sem lo hlauh te hi Pathian min venna ni hial awm a ni. Nuaithum aia tam hi NABARD aṭanga pawisa kan puk hmang te hian an sem lui tlat thei palh ang tih hlauhawm tak a ni. Sum sem chu a tam poh leh a pawi nasa ting a, mahse 'Kan sem dawn,' ti a khati khawpa sawi nasa tawhin sem leh theih si loh chu zah vena awm tak chu a ni lawi si.
Sum khawlo : Pathian thuin, 'Khawlohnaa dinin ka awm a......' a tih angrengin pawisa sem hi chu engti zawng pawh hian a khawlo vel vekin a lang. MNF Party tantu ni ila heti zat hi min pe se kan lawm viau a nih ngat chuan kan rilru chu a sang vak lo tih a lang a. Min pe ve lawi si lo se a lawmawm dawn miah si lo. Nuai thum sem tura insawi a, singhnih leh sangnga inpek hi chu a buaithlak a. Kan pawisa neih lohzia ngaihtuahin bial tin aṭanga chhungkaw 1,500 thlan chhuah zinga tel lo nih a, a dang beisei tur awm tawh bawk si lo dinhmun hi a luhaithlak viau a ni.