KAWNG CHHIA

Tunlaiin Mizoram kawng a chhe viau mai a. Champhai te phei chu tunhmaa darkar ruk vela kan thlen theih kha tunah darkar sawmpahnih chhungin a thlen theih vel chauh ni awm tein an sawi a. Lunglei lam pawh a chhe viau a, Mamit lam a chhe hle bawk a, Lawngtlai lam pawh a tha chuang lo. Sakawrdai lam erawhchu hmana Tantia-hovin an siam kha a chhiat thu kan la hre ta lo.

Kawng chhia hi chuan Party mi leh sa thliar hlek lovin min tirethei ngat ngat mai a, kohhran pawh a thliar lova, eng timi mah a thliar hek lo. A tichhetute pawh hian an tuar ve thova, a tichhe hauh lotu leh kawng tha duh a tawngtai thin te pawhin an tuar bawk. A vei zing apiang hi a tuar nasa erawh kan ni.

Tunlaia kawng chhia kan hriat lar deuh pahnih, Champhai kawng leh Lunglei kawng hi a chhiat dan a inang lo. Champhai kawng chu siamthat tum a kawng chhak leh kawng thlang khawih pawr lai a nih vanga chhia a ni tlangpui a. Lunglei kawng erawhchu a siamdan a that loh hrim hrim vangin a dam that chen tur a dam zo lova, a siamthat leh hun pangngai hmain a chhe ta niin a lang. Mizorama kawng chhe tam ber chu a siam hun laiin a that theihdan tur anga siam a nih loh avanga chhe hma a ni a; chumi chhunzawm chiah chuan a chhiat tawh hnuah kan han siamtha thei lo chhunzawm zat a, kan tuar ta ngat ngat mai a ni.

Kawng chhiain min tihretheih dan hi kan ram hruaitute hian an lo hre lo palh hlauh a nih takin han sawi ngial ila. Kawng chhia chuan kan zawh lai mek a chawplehchilh a kan tawrhna bakah hian min tihrehawm a, min tithuanawp khawp mai. Tunah hi chuan Aizawl atanga Lunglei kal hi kan han hreh hlur phawt mai a. Chu kan hrehna rilru ringawt pawh chu a mawhphurtu hi rek chat thei ila chu man chawitir thliah thliahna tham a ni phawt a. Kan han kal a, kan kal chhunga rilru hrehawm reng reng a kan awmna man hi thubuai sawina lama 'rilru tihhrehawm man' an tih angreng hian a hranpaa 'bill' leh tham a ni a. Chutah kan kal chhung a rei avanga a kal zawng zawngin kan hun hloh hi pawisaa chantir chuan tam tham tak a ni. Heng te han ngaihtuah hi chuan kan ram hruaituten kawng chhia an awmtir phal leh an awmtir ngam hi chu mipui min zah lo hle tihna a ni. Kawng chhiain kan rilru a tih­hniamna mawlh mai te hi kei chuan a man a tam awm ka ti.

Mak tak maiin kan rama kawng laitu State dang atang lo kal Company te hian Mizoram sorkar hi an nel thei em em mai a a manganthlak ngawt mai. Mak tak mai hian a viltu kan PWD mithiamte hi an ngamtlak a ni tehchek ang chu an kut hnu hian belh a dawl lo em em zel mai a. A viltu leh a endiktu tur kan Engineer te hi thiamna lamah an duai deuh nge, tlawn lungawi an awlsam hrim hrim tih ngaihtuah tham tak a ni. Kan kawng siam chhiat hmazia leh kan Engineer te khawsak theihzia hian inzawmna a neih ring lo tur hi chuan thil chik lo mi tak nih a ngaiin a lang. Kan kawng siamtu tam ber hi chu PWD an ni emaw, Construction Company (PWD enpuina hnuaia thawk) te hian an duh fir lo thei em em a. Pa pangngai deuh hi chuan kawngkal pah hian, 'An uluk lo,' han tih mai tur hi kan hre zel a. Mi thahnemngaiten an kut lawnga an phih khawh tak uak uak te, an siam zawh hlim a lungthil an phiah khawm tak ther thur te pawh social media lamah kan hmu. Kan kawng siamtute hian min zah lo hle a, mahse chu chuan chhan a nei a. A chhan bul berah chuan PWD changtu Minister-te hi an duapin zahder tlak lohvin khawilaiah emaw an awmna tihna ni ngeiin a lang.

Kan Engineer te hian kawng tha siamdan hi an thiam ve lo a nih loh vek pawhin kawng siamtu Depart­ment-ah hian ram hmangaihtu an tlem emaw, Pathian tihna nei emaw an tlem ni hialin a lang. Kan kawng khuar leh bawl hi a chhiat hlim, a siamthat awlsam laiin an han siamtha lo ngei a. Pawisa tam tak seng lo thei lova kan awm hun te hi an nghak ta beuh emaw tih awl tak a ni.

Kawng siamtu Engineer zawng zawng hi chu an sual vekin eirukna lakah an rinhlelhawm vek kher lovang a. Mahse Mizoram kawng enkawltu lu ber pahnih, kan Chief Minister neih tawh te ve ve hi chuan a ngaihna an hre lo a nih loh pawhin pawisa laka an rinawmnain kawng tha neihna hi a daih lo a ni ang tih a rin theih a. Chuti a nih loh vek chuan thil tha ti tak tak tura ram tana an inpeknain a daih zo lo ni ngei tur a ni. Congress hunlaia kawng chhia kha a nasa hle mai a, khatiang kha awm leh thei pawh khan kan ring lova. Mahse mak tak maiin hei kum sawm dawnlai hnuah MNF hunah kawng a chhe leh ta viau mai.

Tun dinhmuna kawng chhia hi sorkarna chelhtu Ministry mawh­phurh a ni ang em tih ngaihtuah a ngai ve thei tho. 2018 inthlan hmaa kawng siam, Congress hunlaia kut tling lo tak maia siam, han siam that ngawt dawn a a siamna la rei si lo te kha vawiina lo chhe ta te hi a ni em? Nge, tuna kawng chhia kan buaipui luai luai leh kan zin chhuah hreh phah em emna hi MNF sorkar hnu, 2018 a siam vek?

Kawng tha neih ve hi a chakawm em em a. Kawng tha kan neih loh chuan eng Party Manifesto mah hi a thlakhlelhawm tak tak thei lo. Party tin hian an sawi ang hian intodelhna kawng te, buh leh bal te hi lo thar tha pawh ni se kalkawng ber a chhiat miau chuan kan phun tho ang a, phun ngei ngei tur pawh a ni. A tuar nasa tur chu thingtlang khaw hla apiang an ni lehnghal. Mahse thingtlang khaw hla deuh deuh hian hmasawnna dik aiin Party hi an la runthlakin an rilru hi a 'politik' lehnghal a buaithlak tak kan ni. Mahni khaw kawng leh chak lakna kawng aia therhlo tlem te te lungkham tih hriat tak a tawng lung lung ngam tawk hi an awm leh thin.

Mi kawng nei tha te hian eng dang tehchiamin an ti lo, an tihphung a tha a ni mai. Keini pawhin tihphung tha hi nei ve ila kan kawng chu a tha mai dawn a ni tih hi 'Chhun lamah chuan khua a eng thin,' tih tluk a thudik tluangtlam a ni. Chutiang bawkin kan kawng siamtu pawl, PWD atanga hotu heti zozai an pension tawh hnu a kan kawng siam a chhleh vat mai thin hi chu kan tihphung a tha lo tihna a ni chiang viau. Kan ram hruaitute hian ram hruaitu ropui dangte ang a thil tha ti tura rilru paukhauhna an nei ngang lo ni berin a lang. China hruaitu te kha chuan, "He ram hi kan din chhuahpui tur a ni a, kan din chhuahna daltu chu tu pawh ni se kan su zel ang," an ti a. Khauh takin ram siam turin an ding nghet a. Keini ve chu kan hnuaia mi ni ngei tur te hian min kuaithlep nen nen a, "An duh miau lova," kan ti nei nei mai niin a lang. Kan kalphungah hian inrawlh lohna tura inrawlh tlat ching te, tel ve vak anga lang si lo a hnathawktu hrem thei zawnga thunei ta riau te hi a inbilh tel nawk mai. Khawilai emaw siam a nih tawh reng reng chuan a thawktuin a eiruk ve theihdan tur awm zel ang a lang te hi a manganthlak viau. Kan kalphungah hian dik lo lian tak a awm a ni.

Kawng tha nei tur chuan kawng siam hna kan thawhna hmun apiangah kan thawh chin chin kha a tlo ve a ngai tih thu mawlmang tak mai te hi sawi awm loh khawpa thudik tluangtlam a ni. Vawiina Lunglei kawng chhia hi kum sawm emaw, kum thum emaw ni, kum khat emaw ni kalta a a kawng siamtute thawhdan dik loh vang kha a ni tlangpui. A hun laiin a that dan tur ang ni lovin an thawk a, chu chu vawiinah a rawn inlar a ni mai. Vawiina kawng chhia thenkhat hi chu Congress sorkar laia siam uluk loh kha a chhan a ni. Vawiina kan siam uluk loh hi nakum kum leh velah emaw, tun atanga kum sawm tlin hme deuhvin emaw a rawn irh chhuak leh dawn tih hi a chiang hle si a, a siam hunlaia uluk erawh kan tum lovin a lang. Chuti chung chuan kawng siamtute nen hian hnung thak kan hotute hi an inhiah tawnsak a, chhe leh mai tur hian an siam ngam tlat hi keimahni tih dik loh a ni. A tihdan dik lova an siamdan hi a hun laiin puang chhuakin chhin­chhiah ila, a lo chhiat leh hunah kan thil chhin­chhiah kha phawrh leh chat chat ila hetiang kan ni lo deuh ang.

Kawng chhia hi zawng, kan tuar tlawk tlawk em mai a, a thatdan tur hi lu let a ngaihtuah a, tawngtai tam avanga tha thei phei ni se Mizoram pumpui hi chaw nghei a tawngtaina tham a ni. Mahse a mi chengten huat tur dik kan huat loh avang te, tu te hmai eng emaw zah vanga ngawih hun lova kan ngawih tlat avang tea kan kawng hi chhia a ni. Thil chiang angreng tak erawhchu PWD Minister atanga JE inkar zawng hi pawisa leh thildang hmanga tlawn lungawi theih mai mai loh, ram hmangaihtu ni se chu Mizoram kawng hi hei ai hi chuan a tha ngei ang maw le.