Guest writer
PL Liandinga
MIZORAMA HNAM DANG MI LAR DEUHTE
Mizoramah hian engemaw kawng zawnga hmingthang deuh deuh hnam dang kan nei leh nawlh nawlh thin a. Mahse heng hnam dang mi lar deuh thenkhat te hi Mizoten chuti lutukin kan ngai haw lo ve thei tlat a, a chhan pawh a phenah tute emaw an awm tih chiang taka kan hriat vang a ni.
Hman deuh tawh, kum 40 vel kal tawhah khan Agriculture Director Malik-a kha kawng te kan zawhkhum chiam tawh a. Mizo hnam tana pawi khawihna kawng neia kan hriat vang a ni ber. Chutah police hotu Kiran Bedi khan a fanu kha Mizoram quota-in MBBS zir turin a thun a. Mahse ngun deuh hleka han ngaihtuah chuan khatiang kha thil thiang lo leh tih awm loh tak a lo ni lem lovin a lang. Congress rorel hun lai khan sumdawng Gulgulia te, Jain-a te an lar viau mai a. Mizoram Chief Minister leh khang sumdawng milian kha an inhnimhnai hlein kan hria a ni. Mahse khang hnamdang kha a hranpain a huat ngawt a buaithlak angreng riauva, a phenah midang, kan ngaihdan ni lo zawnga khang mite duhsak theitu kha an awm tih kan hriain a lang.
O.P. Singh : Kum engemawzat kal ta khan Agriculture Department director, O.P. Singh-a kha a lar hle mai a. A chhan pawh cheng nuai 70 zet mai, Agriculture Officer (DAO) ten an pe khawm ngei niin hriat a ni a. Mahse Mizoram sorkar khan hrem lam a ngaihsak mang reng reng lo mai a. An pek hun te an han sawi a, mahse chutih lai te chuan, 'Khatih lai tak kha chuan chawlh ka la,' tiin chawlh lakna lehkha te a lo awm a. Mahse han en ngun chuan a chawlh lak ni kha inrinni leh chawlhni te a'n ni lehzel a. A tuk thawhtan lah Isua thawhleh hun thawhtanni (Restricted Monday) a la ni ta deuh deuh a. A thusawi kha a awihawm lo angreng hle a. Office kal tul loh ni tak mai, inrinni leh Pathianni khera chawlh laa insawi a, khang ni atana chawlh lakna lehkha thehluh tlat mai kha insawi fihlim tumna a ang lehzual em em a. Mi pangngai tan chuan han awih mai harsa tak a ni. Mahse nasa taka nawr a nih chung pawhin O.P.Singh-a chungchang chhuina kha a zuzi ral ta mai mai a nih kha.
S.P. Singh : Kum 2000 bawr chho em ni ta kha ni, Delhi Mizoram House-ah House enkawltu hotu lu ber S.P Singh-a a awm a. A inluling em em mai a. A khawsak dan kha Mizoram sorkar tan a hautak hmel khawp mai a. Mahse humtu tha zet mai a nei ni ngei tur a ni, sorkar khan a chungchang kha a ngaihtuah hlei thei lo ni tlatin a lang a. Mizoram House Store Room, cheng nuai thum senga a siamthat te kha a tlem tham khawp a. Mizoram pawisa hmanga khatianga pawisa a hmang kha chu lungawipui harsa ve tak a ni. Kei phei chuan a choka ilo vel, cheng nuai thum senga a siam kha Mizoram House hnuai lama chhukin ka zu thlek chiang ve kher kher a. Amah hrim hrim khan Officer leh mikhual te a zahpah lo hle mai a. Mizoram House a thleng thin te aia lal tuin emaw mal a sawm tlat niin a lang. Mahse nasa taka nawr a nih hnuah pawh a che sawn thei tlat lo mai a. A phenah khan Mizoram sorkar a dinhmun sang tak chelhtu a awm tih a hriat theih.
Abu Mazumder-a : Kuhva tawlh rutu ni a puh, Assam sorkarin a zawn leh a man pawh a man tak, Abu Mazumder-a hian lar riauna a neih chu Mizoram Chief Minister leh Assam Chief Minister, New Delhi lama an inbiaknaah mak tak maiin sorkar hnathawk lian tham pawh ni si lo, politician lar pawh ni si lo kha a lo tel ve nawlh mai a. Chief Minister pahnih inbiaknaa a tel ve theihna chhan tur kha vawiin thlengin kan la hre ta lova. Chu chauh ni lovin Mizoram sorkar chuan Abu Mazumder-a hi inbiaknaah khan, 'Kan hruai a ni lova, kan Mizoram lam aiawh zingah a tel lo,' tiin an sawi a. Assam sorkar lah chuan Mizoram sorkar lamtang leh Mizoram lam hruai niin an sawi bawk si a. An thlalak kan hmuh theih han enin Mizoram lam zinga tel ang thei riauvin a lang - Assam aiawh lam ai chuan a dinna khan Mizoram lam aiawh te dinna a hnaih tlat a ni. Assam lam thusawi hian awihawmna riau a neih pakhat chu a hnu lawkah kuhva tawlh rutu tiin an man ta nghe nghe a. Mizoram lam chuan engtinmah kan ti ve lo.
Khatianga State leh State aiawh inbiakna, mi pahnih pathum lek ve ve telna tura lo awm ve si, Assam sorkarin a man zui mai takah chuan Assam lam khan thudik an sawi a ni awm mang e tih a rin theih viau a. A nemnghehna ni awm takin Mizoram Minister pakhat, Kolasib khuaa awm inah chaw a ei tih hriat zui a ni a, chumi hma daih pawhin Mizoram sorkar lakluhna, 2018-ah daih tawh te khan a lo tel ve tawh reng mai tih hriat a ni bawk a. Assam lam hi ring lo mi angin sawi fo mah ila ringtu anga insawi lam hi kan thusawi a awihawm lo zawk chuan a lang.
Kamrul Lasker aka Kamlova Chhangte : Ani hi tunlai thangtharte chuan kan hriat lar ber a ni ngei ang a, Chief Minister tupa, Zoramchhana ai pawhin a lar daih zawk ang a, Chief Minister fapa ai pawhin kan hre lar zawk ang. Kamrula zet hi chu thangthar ni lem lo, upa lam pawhin an hre bawkin a rinawm. A lar dan hi ama mimal ngeiawmna lam ai mahin a thiltih theihna a sang lulai lutuk ber mai hi niin a lang. Mizoram chhungah hna thawh tur lianpui pui a nei thei em em mai a, chu mai ni lovin Mizoram chhunga pawisa harsat vanglai tak leh mi tam tak bill kum khat te, kum hnih te a tan laiin ani bill ve chu nithum chhunga pek chhuah nghal zel ang hial a ni. A bill hlawm lianpui pui, nuai za chuang chuang thenkhat te phei chu a ni la lain a la chhuak thei bik a. Kamrula bill a nih tawh phawt chuan Mizoram Treasury hrang hrang, Aizawl leh Siaha lamah te pawh a tang ve ngai miah lo ti ila thu uar pawh kan ni lovang. Sorkar hnathawkten an hlawh pawh an lak theih mang loh lai leh sorkar hnathawkte hlawh tur pawh puk chawp rum rum ngai hial khawp ni a kan hriat laiin Kamrul-a hnathawhna bill chu ni thum chhungin Treasury lamin an pe chhuak zat zat niin a lang tlat a, a mak em em a ni. Midang, MNF ruh tak tak te leh hnathawktu (contractor) dangte pawisa chu a tang thiap thuap a, mahse ani pawisa chu Treasury lam hian an hreng ve ngam hauh lova, a mak a ni.
Kamrul-a hian bill a la thei mai a ni lova, Lengpui Airport cheina tur cheng nuai sang man lai a thawk a. A thawk satliah lova, thawh theihna tura Tender chhuah hma thla nga laiah a lo thawk lawk mawp mawp ngam hial a. Chutah a Airport cheina tur sak chu a sa chim rup a, dan pangngai anga a chunga hremna lek emaw, a hnathawh chhiat chhan chhui chian emaw lam sawi ta lo chuan a hma zawnga a nih phak lohna, Contractor Class I-ah rei rial lovin hlan kai a ni zui leh ta nghal a. Chu chauh ni lovin chumi hnu lawkah chuan Lengpui Airport a thlawhnaa zin tur leh lo haw turte hman atan liau liauva Trolley (nawrlirh) an dah chu a contract hna thawhna lamah a lo hmang chhe zo vek mai a. Mizo mi pangngai, Party ruihchilh lo zawng chu kan thin a ur ti hial ila a sual lovang. He hnam dang tlangnel leh thiltithei uchuak hi tunlai thangthar tan chuan hriat loh theih a ni lo. Vawiina thalai tam tak hi chuan an tarkun thlengin he hming hi an hre tawh ang a, a phena mihring awm hi chu in chhunga naupangchhe biru ai pawhin zawn chhuah a awl zawk ang a. Kamrul-a thiltih theihna chhan leh vang hrethiam lo tur hi chuan chhah ve fe nih a ngaiin a lang.
Kuhva-tawlh-Kamrula-Airport-chim-leh Campaign nana MNF Party-in pawisa an ngah nasatzia hi thil inzawm vek a ni ang tih a rin theih a. Kan sawi bak thildang nen pawh hian chhulkhat kual an ni nasa hlein a rinawm.
Mak angreng tak maiin a bikin Mizoramah hnamdang thiltithei lutuk an awm a, mipui kan phun nuai nuai tawh ngat hi chuan a kuangkuahtu hi chu inthlan leh hun hunah an chan a chhe deuh zel a. Kumin hian eng tak ang maw le.