AIZAWL KHAWPUI LEH KAWNG

Aizawl khawpui kawng sawi changa Pu C.Pahlira hnathawh ropuizia ngaihtuah thiam lo chu an thusawi ngaihthlaksak tlak an ni lo tih tlak an ni hial ang. Pu C.Pahlira khan khati khan Aizawl khawpui kawng kha lo ruahmanin lo sial ta lo se engtin tak nge Aizawl khawpui hi a awm ang tih ngaihtuah ngam a ni lo.

Hmun tam takah chuan engtikah mah motor neih inring lo, an kawta motor pakhat a kal theih tawk tawk chuan lungawi tawk em em mai mi thenkhat rilru phak tawk hian Aizawl khawpui chhung kawng hi siam a ni kan ti thei ang. Heng mite hi dan hmanga kan dan a ngai a, thuneihna hmanga kan hrût an ngai tih hre tawh lovin mimal kan insawisel a, a chang leh an Pathian rindan thleng thlengin kan sawi ang lawi a. Dan kengkawhtu tur hrang hrang hian dan tanchhan tur awmsa leh a kenkawhna lam ai chuan inhriatthiam tlanna te hi kan leklam zawng a ni ta a, a buaithlak ngang mai.

Tuna Aizawl khawpui kawng zau zawng leh kan mamawhna han ngaihtuah han ngaihtuah hi chuan 'Electric hrui thlunna ban' te hi mawhphurtua puh mai awl tak a ni. A lehlam ngaihtuah erawh chuan Electric hrui thlunna ban hi awm lo phei se chu kawng tam tak hi chu mimalin kan hnawhping zo thei tak tak hial awm e tiin a ngaihtuah theih thung. Kawng thlang lam kawng sir, kawng kotlang, ban phun hautak loh deuhna chinah Department-in hrui thlunna tur ban an han phun zawi zawi a. Mimal in hmunin a huam chin leh dan lam ngaihtuah lovin Electric ban enzawnin kan han 'inhrethiam' a. A zau lai leh a zim chhe lutuk lo laia kan inhriatthiamna kha a zim chhe lai leh a kawng kual ulh laiah midangin an han 'copy' a, kan buai ta thin a ni. Hman aṭang khan miin in an sak dawn hian an ram chin hi Land Settlement Department hian lo tihchiantir sela, chumi bak an tawlh lohna turin a vengtu atan VC te, Local Council te hmang sela, chutianga ti tur chuan LAD (VC hunlai khan) leh AMC (Local Council hun hnuah) lamin chiang takin hrilhin vil sela. Tun ai hi chuan kan ziaawm ang.

Aizawl khawpui kawng leh a awmdan han en ngun hi chuan neitu awm lo a ang duh khawp mai. A enkawl zuitu deuh ber, PWD hian kawng chhuat alkatra an phah hian an phah zim poh leh a hnathawktute hian lawmpui remchang vak lo chi malsawmna an dawng nasa a ni mai awm mang e a tih theih rum rum. Village Council/Local Council tam tak lah kan tawng tu huatthu suhah kan lungawina tawk leh kan kawng duhtawk hi a zau lo riau mai a. Chumi piah lamah Local Council te min enkawltu tur ber AMC hian Local Council, an kutke ber tur leh veng hrang hrang enkawl feltu tura awm te hi kaihhruaina tur lehkhabu leh dan bu te, Training te leh mawhphurhna te min pe lo angreng a. Tun dinhmunah chuan khawpui kawng hian zauh lam a pan mawh viau awm e. Mipui vantlangin, 'A mawi lo eeeee,' an tih hi kan hlauh lai ber leh a tawn tlang huphurhawm lai ber ni hialin a lang.

Dan naranin kawngpui thlang lama awm te hian sorkar dan kan bawhchhe deuh vek a. Pu C.Pahlira ten kawng an ruahman lai (kum 50 kalta) a an thlirna leh ruahmanna kha vawiina AMC kan neih tak hnu pawh hian hmun tam takah kan pha lo hle a. Kan pawisa hrawm leh kan hlawh te, kan Designation te hi hmanlai ai khan a ropui ta viau tih deuh mai ni hialin a lang. Kawng tura ruahman laihawl (a centre) emaw, a laihawl thlang deuh hlek aṭang vel emawin kawng chhuat tur kha laih tan a ni chawk a, a thlang lam chu pawisa awm hun a lungrem hmanga la dawl tur atana kawng 'reserve' ni awm tak a ni. Chuta tang chuan kawng thlang lama in hmun neitu chuan kawng thlang lam ko awmsa rinchhan chuan chhak lam ngar ngar kan nek ta a. Kawng 'reserve' kan tih mai chu kan ta neih pilbo chho ta zel a, kawng chhak lamah chuan kawng atana ruahman chin thleng kan han nawr tlangpui a, a chang phei chuan kan laih bak kha a min zeuh zeuhin a bal belh zeuh zeuh chungin kawng thlang lam awm ten an rawn bawhchhiat chhoh zel avangin a tawpah chuan kawng hi a lo zim ta mai a ni.

Tunah hian in sak leh ilo vela thuneitu pawimawh tak chu AMC hi a ni. Mahse tuna kan kaldan en hi chuan bei a dawng angreng a. Aizawl Development Authority kha a ngaihawm angreng ngawt mai.

Pu Laldengan Ramhlun veng kawng phei a zauh a, thiltih theih loh anga kan ngaih kha a rawn ti ta mai a. A hnulamah Pu R.Tlanghmingthangan Republic leh Venghlui kawng a zauh a. Heng mi pathum, Pu C.Pahlira, Pu Laldenga leh Pu R.Tlanghmingthanga te hi Aizawl khawpui kawng siamtu langsar leh hriatreng tlak an ni.

Kawngpui kama in satu tam takin an bathlar chhawng apiang an tithlawk thui telh telh hi remhriatna ngaihsanawm lo angreng tak niin ka hria. Thenkhat phei chu an dithlifarfem chungnung ber chu vantlang kawngpuiah a far a. Heng te hi AMC hian a ngaihtuah tur ni awm takah ka ngai.

Tun hnua kan tih theih awm pakhat chu kan in hmun theuh hi teh chhuah a, vantlang ram leh thenawmte ram la heu te hi chu ban te lo phunin concrete leh lungrem hmang tein bang an lo siam laklawh a, han inchhut chhiattir leh rum rum te a buaithlak viau thei a. Dan lek kawh a kan inthiattir thei lo a nih pawhin hetia an ram bak an luah man hi an kumtin chhiah chawi tur bituk a, chawitir mai hi mipui leh sorkar hlawkna tur ni maiin a lang. A lo la heu nasa deuh apiangin an chawi tam ve mai ang chu. Kawng chep dan azir leh vantlangin a mamawh dan a zir zelin Then (Category) hrang hrangah then ni sela, an chawi tur chu bithliah fel vek ni sela sum hnar tha tak kan nei a ni mai. A ritsak ti zual deuh chuan an siam tawh sa pawh an thiat leh duh maithei asin. Chutianga kan tih chuan in sa leh zel tur te pawhin kawng area kan lak hek chuan chhiah pek a ngai tih kan hria ang a, hrilh ngai lovin mahni huam chhungah inbenbel kan tum mai ang.

Kawng chhuat siam chungchang te hi chu sawi tur a tam viau. Thil chiang tak erawhchu tuna kan kalphung pangngai ang renga kan kal chuan Aizawl khawpui hian kawng chhuat rualrem lo leh chhe reng a neih loh hun hi a hmu ngai lovin a rinawm. A siam theitu kan tihpun emaw, kan siamsa a tlo theihna tur emaw a ngaiin a lang. Dan fet deuh zawk kan neih a, kan hman ngei a ngai niin a lang. Dan hmanga ro kan rel lohva, inbiak thiamna leh mimal inhmelhriatna te hmanga khawpui kan enkawl chhung chuan kan fel dawn lo tih thuah kan chian tlan a ngai khawp mai. Aizawl East I bial chhunga tun MLA term chhunga kan pawisa hman te kha chu belhchian dawl deuhva hman chu ni se it vawng vawng tham ni ngeiin a lang a. A pawisa itawm tham ngaihtuahin kawng chhuat chuan a that phah lo em maw ni mi te hian an sawi lo riau mai.

Hei lo hi Aizawl kan nei lova, hei lo hi khawpui ber kan nei bawk si lova, thahnemngaih hi chu a na ve thin mang e.