MI THILPHAL F.KAPSANGA A BORAL

March ni 18, 2023, inrinni khan Pu F.Kapsanga, Mizo­rama mi thilphal ber te zinga mi chu a boral a, March ni 19, Pathianni khan vuiliam a ni.

Mizoramah hian tun dinhmun­ah phei chuan mi hausa ve tak tak an lo awm ta a, Pu F.Kapsanga chu mi hausa ber anga sawi tur pawh a ni lovang a, mahse Pu Kapsanga ang tluka midangte tana luang chhuak nasa hi sawi tur an awm lo.

Mi hausa thenkhat hi chu thilphal viau pawh ni se a awm viau kan ti thei ang, an thawhrim leh an beih nasat thu hriat hauh lohva kum hnih khat chhunga lo ding chhuak ta thut a, lo hausa ta em em te an ni a. An hausakna hnar kan hre lova, hriat tumin bei ta chiam ila kan hmuh chhuah tur hi sawi sawi chi loh te pawh a ni maithei. Chutianga kum hnih khat lek chhunga lo hausa ta thut te chu inbun nghet a sum leh pai nei viau an nih chuan rim lutuk lova hausakna an chan chu ui vak lo ta pawh ni se an thiamawm zaw phian thei ang. Pawisa hi kan hmuhna a awlsam chuan a deh ral lamah hian kan uikawm duh lo viau ngai a nih hi. Mahse a lehlamah thung chuan chutiang mite tan chuan thilphal ve viau mai a, miin an hausa tih an hriat te chu thil himdam lo a ni thei a, sum leh pai tam tak nei chungin hausa vak lo anga lan tum hram hram te pawh a ngai letling thei. Thenkhat chuan pawisa hi khawia mi emaw ni an han nei nghek mai ni hian kan hria a, an pawisa neihna tur chu chhuanlam an zawng chawp leh hnuhnawh ni te pawhin a lang bawk. An sumdawn avanga pawisa nei ni lovin an pawisa neihna tur anga a lan theih beiseiin dawr te an hawng mai mai zawk ni te pawhin a lang. An pawisa chu a tam avangin ui vak lo chung pawhin nei lo anga lan hram hram te an tum letling hlauh a, khawvel hi a mak ve ngawt mai.

Pu F.Kapsanga chuan hmanlai indopui zawh hlim atang khan rim takin hna a thawk a, a thluak a hmang a, thawkrim chung leh thluak hmanga a beihna avang chuan zawi zawiin a lo hausa a. A hausak em vang ni hran lovin a neih ang tawk tawkah midangte tanpui duhna leh thilphalna amahah a awm reng avang zawkin a malsawmna dawn chu midangte tan phal takin a thehchhuak a, a awhawm ngawt mai. Mimal a tanpui a, kohhran tan a luang chhuak a, khawtlang tan a luang chhuak mai ni lovin Mizoram tana thil tha tur, mi la tih ngai loh leh thil harsa midangin an ngaihtuah ngai loh te chu tih tumin a pawisa sum hlawkna ngaihtuah hmasa lovin a tangkaina lam tur leh Zofate tana a chhuanawm ve theihna tur ngaihtuah nan a thluak a hmang a,, a ti thei leh mai thin bawk a. A ngaihtuahna lian tak chu 'Mizoten kan thatpui thei ang em?' tih a ni fova. Chutianga thil tha, pawisa nei ve lem lo tana ngaihtuah ngam loh chu a ngaihtuah ngamin a ngaihtuah peih a, chutah chuan pawisa suma hlawkna chu a lo awm ve chauh niin a lang. A thil ngaihtuahnaah chuan mahni inhaivurna chauh awm lovin midang leh mahni ram leh hnam ngaihtuahna a awm reng a, chu chuan a tihlu zual a ni.

Khawtlang tan a thawk a, a awmna kohhran tan rim takin a thawk a, a pawisa sum neih chu a hunlaia a neihdan tawk ang zelin kohhran leh midang tan a sem chhuak a. A thilphalna chuan a rilru zauzia leh a thluak thatzia a lantir a. Pawisa neih hi a tuma tum tak ngar ngar chuan neih sa uikawmpui peih avang pawhin pawisa hi a neih theih viau mai. Mahse Pu Kapsanga chuan neih sa apiang hum khawm zel vang ni ngawt lovin thilphal tak chungin a aia tam thawh chhuahdan a hre zel a. Leilung leh chunglamin mal a sawm ni ngei tur a ni, a thilphalna avang chuan a rethei chuang lo tih chu a lo lang chhuak a. Pawl, kohhran leh mimal tana a pek chhuah zozai hi belhkhawm ila Mizorama mi hausa dang tam tak tan tih ve rual a ni lo - pek chhuah phalna rilru neih hmasak a ngaih tlat avangin.

A hrin ni lo, mimal a chhawm­dawl te han hriat hian an thahnem tham hle mai a, heng mite hian anmahni hringtu aiin lo ngainain lo ui pawh ni se a mak lovang a; an tan a boral hi chu a uiawm lehzual ngawtin a rinawm. Hetiang mi hlu leh danglam hi khawvelah chuan tam tak an awm maithei a, mahse State pakhatah emaw, ram pakhatah emaw chuan tam tak an awm kher lovin a rinawm. He khawvel hian fa chi hrang hrang a hring a, chung zingah chuan neinung si, thilphal bawk si te hi chu mi ngaihawm ber ber leh mi dang tana uiawm ber ber an ni chawk.

Pawl leh kohhran tana a inphalna hi nge ropui ang mimal tana a inphalna hi tih ngawt pawh hi khel tham fe a awmin a rinawm a. Mimal, Pathian thu hriltu a tanpui thenkhat te phei chu a tanpuina pawisa a tam tham em mai a, sawi chhuah pawh inthlahrunawm zawk hial a ni. Mizoramah chuan biak-In sakna a thawhlawm thawh tam ber a ni ngeiin a rinawm a. Hripui len laia a Oxygen siam chhuah, mamawhtute tana a theh chhuah dan te mawlh kha a ngaihnawmin a ropui - 'Kan thil siam chhuahna hi kan la hawng lovin Pathian hnenah kan la hlan lova, chuvangin kan hralh thei lova, chuvangin in mamawh tawk chu lo la mai ula, a man erawh kan dawng thei lova, ti khan lo hmang mai rawh u' a ti hmiah mai. Pathian hnena hlan phawt lova hna bul tan a duh lo bur a, mahse mamawhtute mamawhna chu a haider thei si lo a ni tih a chiang khawp mai.

A thil tha tih te a chhinchhiah thlip thlep duh tlat lo te hi amah tiropuitu leh tingaihawmtu a ni lehzel a. Mi thenkhat chuan an thiltih that te hi an vawng tha khiauva, lawmman dawnna tur atan fel takin an phawrh chhuak thlap thlap thei a, mahse Pu Kapsanga chu chutiang a ni ve hauh lo. A tih that ve te chu a thih ni a sawi atan a chhinchhiah ve lova, vanlam erawh chuan a chhinchhiah ngei thung ang tih a rinawm.

Mi fel tam tak angin chawi­mawina leh ropuina te rampum huapin khumtir lo mah ila mi tam tak thin­lungah chuan Pu F.Kapsanga kha a nung reng tawh ang.